Nostradamus in Orval

39. Het Fortuin van de Bourbons / Raadselachtige kwatrijnen

2012-01-31T07:41:00.000-08:00

39.

Lisa ademt de kruidige geuren van het woud in, waarover de avond begint te vallen. Le Beau Jean opent de deur van een kleine oude caravan voor haar, die in het midden van een open plek in het bos staat, op een boogscheut van de abdij van Orval. Het laatste licht van de dag valt door het enige raam naar binnen en doet het plastic en aluminium mat glanzen. Ze kan zich onmogelijk voorstellen dat niet zo ver hier vandaan mensen voor de televisie in slaap zijn gevallen of aan het avondeten zitten en opgeruimd praten over onbenulligheden. En toch is het ongetwijfeld zo. Lisa voelt zich verbannen uit de banale, alledaagse wereld die haar plots heel erg lief is geworden, als iets waar je met heimwee aan terug kunt denken. Haar wollige sufkop maakt er dat ontheemde gevoel niet beter op.
Lebeau sluit de deur van de caravan zorgvuldig af en gaat op de bank aan het smalle tafeltje zitten. Hij wijst haar een plaats aan tegenover hem, neemt een stukje papier uit de achterzak van zijn jeans, vouwt het open en legt het tussen hen beiden op het tafeltje.
Lisa kijkt naar de cijfers en letters die er op geschreven zijn, zonder echt iets te zien:

Q 20 – C 9 + Q 27 – C 1 = VIII.66

Ze knippert met de ogen. ‘Wat is dit?’
‘Zeg jij het maar.’
‘Het heeft iets van een wiskundige vergelijking.’
‘Maar dat is het niet.’
‘Nee.’
Lisa steekt haar hand uit naar het stukje papier, om het om te draaien. Maar Le Beau Jean neemt haar hand in de zijne – de dikke rossige haartjes op die hand! – en schudt het hoofd. Hij drukt haar hand even, net krachtig genoeg om het pijnlijk te maken, en laat dan los.
‘Ik heb deze… optelsom… gevonden in een secretaire die ooit toebehoorde aan de Nederlandse dichter Louis de Bourbon, een nazaat van niemand minder dan Louis XVI. En nu zou ik graag van je horen wat je eerste indrukken zijn, schatje.’
‘Ik geloof niet dat ik nog in staat ben om na te denken… Die pillen van je…’
Lisa vraagt zich af hoe ver ze kan gaan, hoeveel tijd hij haar zal laten winnen. En ze heeft écht wel een sufkop overgehouden aan zijn pillen.
‘Ik zal je op weg helpen,’ zegt Lebeau – en hij laat het zowaar pedagogisch verantwoord klinken, alsof hij een leraar is die het tot zijn taak rekent geduld op te brengen met trage leerlingen. ‘Het gaat om een code. Dat is hint nummer één. Laten we afspreken dat je recht hebt op drie hints, oké? Goed, hier komt dan al meteen hint nummer twee aan: de code heeft te maken met Nostradamus. Doet dat nog geen belletje rinkelen? Ik kan je jammer genoeg niet de hele nacht geven om een eerste indruk te formuleren, schatje. En ik vraag ook geen grondige analyse, hé! Je hebt nog recht op één hint en als je daarna niet met iets bruikbaars voor de dag komt, zal ik eh…’
Le Beau Jean staat op en zonder haar uit het oog te verliezen, neemt hij een groen geverfde ijzeren gereedschapskist van de grond. Hij zet ze voor Lisa op tafel, begint er in te rommelen, diept een stel handboeien en een nijptang op.
‘Ik ben geen fanatiek doe-het-zelver,’ zegt hij. ‘Maar als het echt niet anders kan… Weet je wat je zoal kunt aanvangen met een simpele nijptang? Handig instrument, hoor.’
Lisa neemt hem onderzoekend op. Er is geen twijfel aan dat hij het meent. Ze wil er niet achter komen wat hij zoal kan aanvangen met een simpele nijptang.
‘Als ik je verteld heb wat je wil horen, zul je me nog even goed dumpen, zoals je dat met Rombaut en Lombard hebt gedaan.’
Le Beau Jean grinnikt, maar zijn staalgrijze ogen blijven haar even hard en vreugdeloos aanstaren. ‘Zij zijn een propere en snelle dood gestorven. In hun geval ben ik zo goed geweest actieve euthanasie toe te passen, zou je kunnen zeggen Dat is mijn specialiteit. Kies je voor de trage en smerige methode, dan is dat jouw verantwoordelijkheid, niet de mijne. En nog iets, schatje… Als we gevonden hebben wat ik zoek… waarom zou ik je dan niet laten gaan? Ik ben geen psychopaat hé. Het is mij niet om de kick te doen. Ik krijg er heus geen stijve van als ik met die nijptang je nagels uit moet trekken, of erger nog.’
‘Als je me in leven laat, kan ik naar de politie stappen…’
Nu breekt er een brede grijns door op het knappe gezicht met de vierkante kaken. ‘Tegen dan zit ik al veilig in het buitenland, schatje… te genieten van het fortuin van die goeie ouwe Louis XVI.’
Lisa staart naar het stukje papier dat keurig in vier gevouwen is geweest. Tijd winnen kan ze sowieso. Ze zou uren kunnen vertellen over het verband tussen de voorspellingen van Nostradamus en de abdij van Orval. Ze kan hem meenemen naar de site, ze kan hem tonen wat ze daar ontdekt heeft. Zo lang ze niets hebben gevonden, zal hij de instrumenten uit zijn gereedschapskist niet gebruiken en zal hij evenmin geneigd zijn actieve euthanasie toe te passen.
‘Met Q wordt ongetwijfeld quatrain bedoeld en de C staat voor centurie. Het lijkt een som, waarvan de uitkomst de achtste centurie, kwatrijn 66 is. Dat is merkwaardig, want iedereen die de voorspellingen van Nostradamus een beetje kent, weet dat kwatrijn 20 van de negende centurie en kwatrijn 27 van de eerste centurie zeer beroemd geworden zijn, maar dat geldt helemaal niet voor kwatrijn 66 van de achtste centurie. De eerste voorspelling gaat over de arrestatie van Louis XVI en Marie Antoinette in Varennes…’
‘En de tweede over de schat van Orval,’ onderbreekt Jean Lebeau haar, ‘die aan de voet zou liggen van een eik die door de bliksem werd getroffen.’
Voor het eerst sinds Lisa de gangster persoonlijk heeft leren kennen, toont hij een zekere emotie. Zijn stem klonk onmiskenbaar… gretig. En ongeduldig. Gedurende een paar seconden – meer niet – legde hij zijn pantser af en had hij zichzelf niet voor de volle honderd procent onder controle. Is dit de zwakke plek waar Lisa hem kan raken? Zijn al te grote gretigheid? Is dit zijn achilleshiel?
‘Maar waar het derde kwatrijn over gaat…’
‘Kwatrijn 66 van de achtste centurie duidt ongetwijfeld de exacte plaats aan waar we de schat moeten zoeken,’ zegt Lisa. ‘Je hebt er alleen iets aan als je er de twee vorige kwatrijnen bij legt, als je dus weet dat je in Orval moet zoeken en aan de voet van een eik die door de bliksem werd getroffen… Kwatrijn 66 van de achtste centurie wordt op die manier de uitkomst van een som die bestaat uit kwatrijn 20 van de negende centurie, opgeteld bij kwatrijn 27 van de eerste centurie…’
Ze slaagt er slechts moeizaam in de opwinding uit haar stem te weren. Lisa kent kwatrijn 66 van de achtste centurie immers maar al te best. Maar doet ze er goed aan de gangster nu al uit te leggen waar dit vers precies voor staat?
Le Beau Jean draait het papiertje om. Op de achterkant zijn de drie bewuste kwatrijnen getypt, samen met hun vertaling:

IX, 20

De nuict viendra par la forêt de Reines,
Deux pars voltorte Herne la pierre blanche
Le moine noir en gris dedans Varennes
Esleu cap cause tempeste, feu, sang, tranche.

De nacht valt, door het woud van Reims komen zij:
Twee vanuit Parijs, naar Orval en Herne – het witte juweel
En de monnik, zwart op grijs, in Varennes.
De keuze van de Capetinger is de oorzaak van storm, vuur, bloed, bijl.

I,27

Dessous le chesne Guyen du ciel frappé
Non loin de la est cacher le thresor
Qui par long siècles avoit este grappé
Trouvé mourra, l’oeil creve de ressort.

Aan de voet van een eik die werd geslagen
Door de bliksem en waarin de maretak groeit,
Daar werd de schat van vele eeuwen begraven.
Wie ze vindt, sterft – het oog doorboord.

VIII, 66

Quand l’escriture D M sera trouvée,
Et cave antique à lampe descouverte,
Loy, Roy, et Prince Ulpian esprouvée,
Pavillon Royne et Duc sous la couverte.

Wanneer het opschrift D.M. wordt ontdekt
In een antieke grot, in het licht van een lamp
Zijn de koningin en de hertog door één deken toegedekt
En worden Wet, Koning en Prins Ulpian getest.

‘In De Profetie van Orval laat God voor zijn goede kinderen de vrede nog tien maal duizend maal tweeduizend manen voortduren in een vallei van goud en bij een eik die door de bliksem werd getroffen. En zij drinken zeven maal acht maal vier maal uit Gods vijver…’ zegt Lisa. ‘Leg die mysterieuze regels naast kwatrijn 20 van de negende centurie en kwatrijn 27 van de eerste centurie, dan zie je dat zij een paar gemeenschappelijke elementen hebben.’
‘En het zijn die elementen waarmee Lombard destijds aan het werk is gegaan… Hij heeft voor het eerst sinds de Nachtridders een grootschalige expeditie opgezet, met als doel de schat van Orval te bergen… En wie maakte deel uit van zijn staf? Niemand minder dan de piepjonge, zij het veelbelovende archeologe Lisa Groenendaal!’
Lisa schrikt. Le Beau Jean weet meer, veel meer dan ze verwachtte.
‘Ik zou het zeer op prijs stellen, schatje, als je me nu maar eens vertelde wat jullie toen precies ontdekt hebben.’
‘Lombard zal je toch ook wel gezegd hebben dat de expeditie geen succes werd?’
‘Jazeker. De vraag is dus waarom het geen succes werd. En waarom jij nog altijd aan het werk bent in Orval, zij het wel op een heel andere plek…’
Lisa ademt een paar keer diep in en uit. Le Beau Jean heeft zijn huiswerk meer dan behoorlijk gedaan. Er zit weinig anders op dan hem alles te vertellen wat zij weet over de schattenjacht die Louis Lombard op het getouw heeft gezet.
Als Lebeau haar op een leugen betrapt, is de kans groot dat hij de instrumenten uit zijn gereedschapskist op haar zal uitproberen. En zo lang ze het op zijn verzoek over de expeditie van Lombard heeft, hoeft ze het niet te hebben over het fameuze kwatrijn 66 van de achtste centurie…

38. Je t'attends

2012-01-17T08:34:00.000-08:00

38.

Voordat ze uitstappen, legt Le Beau Jean zijn hand op haar knie. Met zijn andere hand slaat hij zijn jeansjasje open en wijst hij naar het pistool achter zijn broeksband. ‘Dit is het parabellum negen millimeter pistool waarmee ik Rombaut en Lombard heb afgeknald,’ zegt hij, alsof hij haar informeert over een toeristische uitstap die hij een tijdje terug gedaan heeft. ‘Eén verkeerd woord, één verkeerde beweging en je bent er geweest. Is dat duidelijk?’
Lisa knikt.
‘Prima,’ zegt Lebeau. ‘Dan kunnen we gaan eten. Ik heb honger als een paard.’
Het restaurantje is best gezellig en Le Beau Jean geniet zichtbaar van een lunch die er lekker uitziet, maar alleen al de geur van het voedsel doet Lisa kokhalzen. Ze krijgt nauwelijks een hap door haar keel. Er zit nog te veel adrenaline in haar bloed en de gedachte aan het lichte kneepje in haar dijbeen en het parabellum negen millimeter pistool dat de gangster haar getoond heeft, maakt haar misselijk.
Lebeau spreekt amper een paar woorden tot haar. Hij eet gulzig en zonder zich te bekommeren om tafelmanieren. Hij heeft voor hen beiden een grote fles spuitwater besteld, en nadat de tafel werd afgeruimd, neemt hij een plat wit doosje uit zijn zak. Hij schudt er twee pillen uit en legt ze in zijn handpalm.
‘Deze zullen je kalmeren,’ zegt hij.
Lisa denkt aan rohypnol, aan rape drugs die je willoos maken zodat een maniak ongestoord zijn gang kan gaan met jou. Ooit heeft ze ook eens wat gelezen over pillen waardoor je wel zeer loslippig wordt en zelfs je intiemste geheimen prijsgeeft aan volslagen vreemden.
De gangster neemt haar hand, legt er de twee pillen in, sluit haar hand en zegt: ‘We hebben een lange rit voor de boeg. Je zult goed slapen.’
Weigeren is geen optie, beseft Lisa. Er staat nog water in haar glas. Ze slikt de beide pillen in één keer door.
‘Braaf meisje,’ glimlacht Le Beau Jean, waarna hij een dienster wenkt. ‘L’addition, s’il vous plaît.’
Het volgende ogenblik – en dat vindt Lisa slechts heel even merkwaardig – zitten ze al opnieuw in de terreinwagen van de gangster. Jean Lebeau zet de autoradio aan en luistert naar de nieuwsberichten. Daarna draaien ze Je t’attends van Axelle Red. Le Beau Jean neuriet het liedje mee. Hij heeft een niet onaardige stem.
De pillen doen hun werk en Lisa valt in slaap.

Lisa wordt weer wakker op het platte dak van het huis van Nostradamus, waar ze zo vaak in een schaal met water heeft zitten turen. De volle maan legt een koud, wit licht over de slapende straten van een stad die alleen Parijs kan zijn. De sneeuw die zacht en traag uit de diepzwarte hemel dwarrelt, gaat op een vreemde, kille manier gloeien onder die vreemde volle maan. En in dat harde licht ziet Lisa een jongeman – Louis Charles, denkt ze – die op de vlucht is voor de Ander. Ze ziet hem door de ogen van de grote ziener, en ze hoort hoe de sneeuw ieder geluid dempt, zodat het lijkt of er geen levend wezen is achtergebleven in deze doodse dodenstad. Op de bijna gewichtloos zwevende sneeuwvlokken na is er niets dat beweegt en er staat geen zuchtje wind. En Louis Charles – ja, hij is het! ze weet het heel zeker! – vlucht door de straten van Parijs en Lisa weet dat hij voortdurend op de vlucht is geweest voor de Ander, voor het Monster dat hem ook nu op de hielen zit in zijn rode karos getrokken door vier zwarte paarden. Monsieur Monstre jaagt hem op door de smalle stegen van de oude stad, langs huizen die tegen elkaar aan leunen om niet om te vallen van vermoeidheid. Louis Charles kijkt over zijn schouder en ziet Monsieur Monstre in zijn rode karos, in het hart van de sneeuwstorm nog niet naderen – maar hij komt, ongetwijfeld, en zijn komst gaat altijd vergezeld van een verontrustende muziek.
‘Luister maar…’
En Lisa luistert naar het ritme van de trommelaars – de tamboers van de dood – en het briesen van de vier zwarte paarden, naar de kettingen van de rode karos die ratelen en de wielen die kraken als de muziek in een nachtmerrie. Zíjn nachtmerrie. Een warm ingeduffelde koetsier slaat met zijn zweep over de ruggen van de zwarte paarden en dwingt de dieren tot een halsbrekende vaart, doet ze draven alsof de Satan in eigen persoon ze de opdracht heeft gegeven te draven tot de dood erop volgt. En dat ís hij natuurlijk, het Monster. Dat ís hij natuurlijk, de Satan in eigen persoon.
De hoeven van de paarden lijken vonken te slaan uit de sneeuw die is gestold tot een grijsblauw, metaalachtig ijs. Hun vacht geeft warme dampen af, stoom ontsnapt uit hun neusgaten, uit hun opengesperde ogen spreekt de angst in alle denkbare talen. Angst voor hun Meester, het Monster. Angst die ook de koetsier voortjaagt, zodat hij telkens en telkens weer klapt met zijn zweep over de ruggen van de paarden die draven en draven zonder iets te zien. Maar híj is het die wordt achtervolgd, hij en niemand anders: Louis Charles, dauphin de France, die op de hielen wordt gezeten door zijn schaduw, door het Monster dat gekrepeerd hoorde te zijn in een donkere vochtige kerker, door het hoofd van Prinsesje dat op een piek werd gestoken. Hij is het en hoe vaak heeft hij niet gedroomd dat de rollen zouden worden omgedraaid, dat de Ander de prooi zou worden en hij de jager, dat het Monster op de vlucht zou slaan voor hém – maar Louis Charles is het wild en de Ander is de jager. En het is niet anders.
Zijn haren hangen in natte klissen over zijn voorhoofd, het zweet gutst van zijn lichaam en zijn armen maaien door de lucht alsof hij zich een weg probeert te banen door dikke sluiers van sneeuw. Hij glijdt uit over het water dat de vorige dag nog uit een lekkende dakgoot druppelde en nu is bevroren tot een glanzende spiegel. Hij krabbelt haastig overeind – zijn dure blauwwitte jas besmeurd met modder en drek – en werpt een snelle blik achter zich. Maar daar zijn alleen bijna gewichtloos zwevende sneeuwvlokken, verblindend wit tegen het zwart van de nacht. En de donkere schaduwen van de huizen die slapen in het kille licht van de volle maan, hun ramen versierd met vriesbloempjes, met ijskristallen die blauwachtig schitteren.
Hij weet niet hoe lang hij al rent zonder te weten waarheen – en Lisa weet het niet. Hij heeft ieder benul van tijd verloren. De minuten lijken zich tijdens die eindeloos zwarte nacht uitgerekt te hebben. De olie die het mechaniekje van de klokken moest smeren, is gestold. De wijzers van de tijd zijn bevroren, zoals die van de pendule destijds, op de schoorsteenmantel in de kerker van maman.
‘Je ‘t attends,’ zingt Axelle Red. ‘Je t’attends, je t’attends, je t’attends…’
En de sonore stem van Le Beau Jean neuriet zachtjes met haar mee.

Maarten heeft als in een reflex de achtervolging ingezet, uit alle macht hopend dat ze zouden worden gestopt door de politie – klem gereden, wist hij veel. Of dat er een ongelukje zou gebeuren, zonder veel erg, wat blikschade en niets meer – maar wel eentje van het soort waardoor de gangster en alleen de gangster het bewustzijn zou verliezen. Heel even maar, het hoefde niet lang te duren. Zou dat niet handig zijn?
Maar er deed zich geen ongelukje voor dat Lebeau buiten gevecht stelde en voor de rest niets of niemand ook maar enige schade berokkende. Op zeker ogenblik had Lebeau een oprit genomen om van de snelweg af te geraken. Maarten had blindelings zijn voorbeeld gevolgd en zodra de verkeerssituatie zich had genormaliseerd, was hij min of meer tot zijn positieven gekomen. Hij was de terreinwagen uit het oog verloren en dat was maar goed ook. Hij kon maar beter de achtervolging staken, voordat er onschuldige slachtoffers vielen.
Maarten was de parking van een winkelcentrum op gereden, met de bedoeling een beetje uit te blazen en weer tot rust te komen. Hij stapte uit en ging op zoek naar een toilet, want zijn blaas was door de zenuwen behoorlijk onder druk gezet. Toen hij terugkeerde naar zijn wagen, zag hij een politiecombi bij zijn auto staan. Wellicht wilden ze hem vertellen dat racen in de stad en/of op de snelweg verboden was, en daarbij ook een eindje gaan spookrijden zo mogelijk nog verbodener. Maarten voelde er niets voor een poging te doen om een en ander uit te leggen op het politiebureau. Hij trok zich ijlings terug in het winkelcentrum en belde Paul Daniels op.
‘Het is beter voor iedereen als we de politie even buitenspel laten,’ zei Paul. ‘Dan brengen we het leven van Lisa niet nodeloos in gevaar en verlies jij ook je rijbewijs niet.’
‘Ze hebben m’n nummerplaat, Paul!’
‘So what? Dan werd je auto toch wel gestolen, zeker?’
‘En dat lijk in de badkamer…’ Om een of andere reden kan Maarten de naam van de lustige weduwe niet meer over zijn lippen krijgen. ‘Moeten we daar dan ook over zwijgen?’
‘Voorlopig wel. Er zit niks anders op, Maarten.’
Paul Daniels pikte Maarten op in een huurauto – zijn Lexus was perte totale. Ze keerden terug naar Brussel, waar Maarten aangifte deed van de diefstal van zijn Opel Omega. Er werden wat vervelende vragen gesteld, want in de vroege ochtend van dezelfde dag was Maarten al getuige geweest van een schietpartij op de Place Bara, en nu bleek – o toeval! – zijn Opel Omega niet alleen op dezelfde dag gestolen, maar ook al teruggevonden op de parking van een winkelcentrum.
‘Iemand heeft met uw wagen deelgenomen aan een illegale race door Brussel, meneer. Het is een wonder dat er slechts een paar licht gewonde slachtoffers te betreuren vallen. Een bejaard echtpaar in een Simca is door een andere deelnemer aan de race van de baan gereden…’
De derde joyrider - een fils à papa in een Porsche – had het voor bekeken gehouden toen de Jeep Cherokee, gevolgd door de Opel Omega van de heer Dejonckheere, langs een afrit de snelweg op was gereden.
‘Geef toe, meneer Dejonckheere, dat het op zijn minst merkwaardig genoemd mag worden… Uw Opel wordt keurig afgesloten teruggevonden op de parking van een winkelcentrum… De wagen vertoont, om het zachtjes uit te drukken, nogal wat schrammen en blutsen… maar geen enkel spoor van inbraak. Alsof de wettige eigenaar… en dat bent ù dus… zélf heeft deelgenomen aan de race door Brussel en nu met het smoesje dat zijn auto werd gestolen aan een gepaste straf probeert te ontkomen. Misschien moeten we de schietpartij van deze ochtend ook nog maar eens opnieuw bekijken?’

37. De Zaak Louis XVII

2011-12-21T03:25:00.000-08:00

In januari verschijnt de nieuwe roman van Patrick Bernauw

over 'de verloren dauphin': De Zaak Louis XVII.

37.

Uit Nostradamus en de verloren dauphin:

Tijdens de eerste decennia van denegentiende eeuw bleven er onder de monarchisten verhalen in omloop, waarinLouis XVII nog in leven was. Sommigen meenden dat hij een onderkomen hadgezocht in Amerika. Verscheidene lui die graag koning wilden worden, gaven zichuit voor de vermiste dauphin. Zevonden gewillige aanhangers onder een aantal secten, die zich gewijd hadden aanhet herstel van de dynastie der Boubons.

Er kan geen twijfel over bestaan dater diverse pogingen zijn ondernomen om Marie Antoinette en haar kinderen deTempel uit te smokkelen. Na de terechtstelling van de koning was het toezichtenigszins afgenomen en kocht de dappere en doortastende chevalier de Jarjayestwee bewakers om. Het plan mislukte omdat Marie Antoinette haar beide kinderenzou moeten achterlaten. Vervolgens ging baron de Batz zich met de koninklijkefamilie bemoeien. Deze roekeloze avonturier heeft waarschijnlijk model gestaanvoor The Scarlet Pimpernel vanbarones d’Orczy. Robespierre noemde hem ‘een schandaal’, omdat hij er in volleTerreur in slaagde honderden mensen van de guillotine te redden en zelf nooitgegrepen werd. Hij was zo rijk dat hij zowat de helft van de Tempelbewakers konomkopen. Onder een valse naam huurde baron de Batz landhuizen in verschillendedelen van Frankrijk, die de koninklijke familie onderdak moesten bieden. Hetwas niemand minder dan schoenlapper Simon die lucht kreeg van het complot, eenonderzoek instelde en de ontvoering verijdelde – maar baron de Batz wist wel te ontkomen.

Zelfs toen Marie Antoinette reedsopgesloten zat in de Conciergerie, werden er plannen gesmeed om haar tebevrijden. Alexandre Dumas heeft over zo’n poging geschreven in zijn roman La Dame aux Camélias. Chevalier de Rougevillebezat in tegenstelling tot baron de Batz geen rooie duit, maar slaagde er tochin enkele cipiers om te kopen en de koningin te bezoeken. Een om een anjer gewikkeldbriefje lichtte Marie Antoinette over zijn plannen in. Bij een tweede bezoekoverhandigde hij de koningin het geld waarmee ze een van haar persoonlijkebewakers moest bewegen een oog dicht te knijpen. De samenzwering werd echter verijdelden de Rougeville dook onder.

Niet alleen uit de voorspellingen vanNostradamus blijkt dat er tal van ontsnappingsplannen werden gesmeed, degeconsacreerde geschiedschrijving bevestigt dit. Uiteindelijk is echter slechtseen ervan gelukt: dat van madame de Rambaud, eind juni 1794, waardoor alleen dedauphin uit de Tempel wist teontkomen, verstopt in een hobbelpaard.

‘Indien de dauphin wel degelijk ontsnapt is,’ werpen de sceptici op, ‘is het tochhoogst eigenaardig dat we nooit meer iets van hem hebben vernomen. Als hijzelfnog niet of niet meer in staat was in de openbaarheid te treden, moeten er tochmensen in zijn omgeving zijn geweest die het maar al te graag voor detroonopvolger wilden opnemen?’

Men vergeet echter dat de kleine LouisCharles ten zeerste getekend was door wat hij had meegemaakt, dat de politiekesituatie in de jaren na zijn ontsnapping uit de Tempel allerminst stabiel kongenoemd worden, dat de ‘mensen in zijn omgeving’ vreesden voor een aanslag opzijn leven en dat ze wellicht ook andere redenen hadden om te wachten met hetuitspelen van hun troefkaart. Wellicht lieten ze zo het moment bij uitstekvoorbij gaan, en was het daarna plots te laat om de échte Louis Charles nog eenrol van betekenis te laten spelen.

Toen Napoleon in 1814 een eerste maalgedwongen afstand deed van de troon, werd de broer van Louis XVI naar Frankrijkteruggeroepen. Hij probeerde al sinds 1795 de monarchie opnieuw in het zadel tehelpen en had daartoe diverse complotten opgezet. Gedurende de Revolutieonderhield de graaf de Provence, die zich nu Louis XVIII liet noemen, nog eennetwerk van koningsgezinde spionnen. Het is evident dat hij er weinig voorvoelde zijn aanspraken op de kroon van Frankrijk doorkruist te zien door zijnneef. Het staat evenzeer vast dat Louis XVIII het fortuin van de Bourbons maarwat graag zou aangewend hebben om zijn ambitieuze plannen te verwezenlijken,maar dat hij niet kon beschikken over de ‘schat van Orval’, omdat hij desleutel niet bezat die toegang verleende tot de bergplaats.

Louis XVIII was sinds de hoogtijdagenvan de Revolutie milder geworden en bleek bereid te regeren als eenconstitutionele vorst. In een nieuwe grondwet erkende hij enkele verworvenhedenvan de Revolutie en het keizerrijk van Napoleon. Op andere punten hield degrondwet een terugkeer in naar het Ancien Regime: het katholicisme werd weerhet staatsgeloof en de adel kreeg een aantal voorrechten terug.

Op 20 maart 1815 stond Napoleonopnieuw in Parijs en vluchtte Louis XVIII naar Gent. Na Waterloo en Napoleonsdefinitieve afscheid van de troon, keerde hij nogmaals terug en kon derestauratie van het koninkrijk pas echt beginnen. Toen de jongere broer vanLouis XVIII tien jaar later met ongekende pracht en praal tot Charles X werdgekroond, zaten de ultramonarchisten al helemaal op rozen – maar zat niemandnog echt te wachten op de verloren dauphin,die tot een ander tijdperk behoorde. En de zeer koningsgezinde aanhangers vanLouis XVIII of Charles X al helemaal niet.

In die fervent royalistische sfeer verscheeneen man in een gele overjas en met een hoge hoed op het hoofd aan een boer, eenzekere Thomas Martin uit Gallardon bij Chartres, die op zijn veld aan het werkwas. De mysterieuze vreemdeling vertelde Martin dat hij Louis XVIII moestwaarschuwen. Het leven van de koning was in gevaar. Toen werd het merkwaardigepersonage ten hemel opgenomen.

Thuis besprak Martin de gebeurtenismet zijn broer. Vervolgens vroeg hij de pastoor om raad. Aanvankelijk hechttede dorpsherder weinig geloof aan zijn verhaal, maar toen de verschijning devolgende dag terugkeerde en Martin verhalen begon op te hangen die hijonmogelijk verzonnen kon hebben, stuurde de pastoor zijn parochiaan naar debisschop van Versailles. De ziener werd in januari 1816 door de bisschopontvangen. Hij gaf Martin de raad de onbekende naar zijn naam en eventueel dievan zijn opdrachtgever te vragen en stuurde de rapporten van de pastoor doornaar de Minister van Politie. Hoewel de verschijning bleef terugkeren en demededelingen nauwkeuriger werden – er waren intriges aan de gang, er was zelfseen nieuwe revolutie op til – weigerde de onbekende zijn identiteit prijs tegeven. Martin diende in plaats daarvan te proberen in contact te komen met dekoning. Wanneer de tijd er rijp voor was, zou de onbekende hem een paar dingeninfluisteren die Louis XVIII moesten overtuigen naar de eenvoudige boer teluisteren.

In maart werd Martin door eenluitenant van de gendarmerie naar Parijs gebracht, waar hij tot drie maal toewerd ondervraagd. De laatste keer hield minister Decazes zich persoonlijk metde kwestie bezig. Tevens werden de geestelijke vermogens van Martin aan eenonderzoek onderworpen, uitgevoerd door dokter Pinel, destijds een autoriteit opdat gebied.

‘Mijn geestelijke gids heeft zich bekendgemaakt als de aartsengel Rafaël,’ wist Martin de dokter te vertellen. Hijzette zijn onthulling kracht bij met enkele bijzonderheden omtrent een geduchttegenstander van Louis XVIII, die recent uit de gevangenis was ontsnapt. Pineloordeelde dat het veiliger was zijn patiënt naar het naburige Charenton testuren, waar hij de boer samen met een paar collega’s kon onderzoeken. In dittehuis voor geestesgestoorden kreeg Martin op 29 maart bezoek van dehoofdaalmoezenier van het leger. Vermoedelijk bracht hij een gunstigeindrapport bij de koning uit, want op twee april werd Martin per cabrioletnaar het paleis gevoerd, waar de koning hem nog dezelfde dag ontving.

Over deze audiëntie die haast een uurin beslag nam, bleven de beide partijen nadien zeer discreet. Martin beweerdedat hij kort voor het onderhoud door de engel Rafaël was gerustgesteld en dathij Louis XVIII bijzonderheden kon vertellen over een jachtpartij in deArdennen, die in feite niets anders was dan een dekmantel voor een ‘schattenjacht’in de streek van Orval. Het verhaal van de zogenaamde jachtpartij liet eengrote indruk na op Louis XVIII. In de streek van Orval waren reeds diverse‘jachtpartijen’ georganiseerd door royalisten, die geruchten hadden opgevangenover het fortuin van de Bourbons dat een contra-revolutie moest ontketenen. Hetzou in Orval verborgen zijn op een plek die men alleen kon ontdekken als menerin slaagde een code te breken die verwerkt was in zekere ‘voorspellingen’ vanNostradamus. Hoe viel het te verklaren dat deze simpele boer op de hoogte wasvan wat de voormalige ‘oom Provence’ beschouwde als een familiegeheim, waarvande finesses alleen bekend waren geweest aan Louis XVI, Marie Antoinette en hunzoon, Louis Charles, de enige ware dauphinde France?

‘U bekleedt een plaats die u niettoekomt,’ had Thomas Martin ook nog gezegd.

‘Ik zal alles in het werk stellen omdegene te vinden die recht heeft op mijn plaats,’ antwoordde Louis XVIII.

‘Maar in werkelijkheid deed hijniets,’ zou Martin later verklaren.

Inmiddels had Martin ook de aandachtgetrokken van een genootschap van monarchisten dat zich ‘de Redders van LouisXVII’ liet noemen. Zij prentten hem het idee in dat zijn visioenen de terugkeervan de ware koning van Frankrijk aankondigden. Voortaan zou de eenvoudige boerdoor deze aristocraten dan ook gevierd worden als een afgezant van God zelf.

Louis XVIII regeerde van 1815 tot zijndood in 1824 en werd opgevolgd door zijn jongere broer Charles. Eind juli vanhet jaar 1830 vluchtte Charles X naar Rambouillet, vanwaar hij – via Cherbourg– Engeland wilde bereiken. Dat was het gevolg van ‘drie glorieuze dagen’ vanonlusten, waarmee de Parijzenaars reageerden op de vier ordonnanties die dekoning vanuit zijn buitenverblijf in Saint-Cloud had uitgevaardigd, en waardoorde toch al beperkte persvrijheid werd afgeschaft en de kieswet hervormd.Onmiddellijk na zijn troonsbestijging had de weinig geliefde Charles X derechten en bevoegdheden van de katholieke kerk sterk uitgebreid, met toezichtop het onderwijs en de mogelijkheid om nieuwe missies en andere instellingen teopenen. Op heiligschennis kwam dwangarbeid of zelfs de guillotine te staan.Maar de meeste weerstand werd nog opgewekt door ‘het miljard voor de émigrés’,bestemd om tijdens de Revolutie naar het buitenland uitgeweken edellieden in staatte stellen hun bezittingen terug te krijgen. Om zijn macht te tonen deedCharles X provocerende uitlatingen aan het adres van het parlement en ontbondhij zelfs de Kamer. Oude bekende generaal de la Fayette, die sinds zijn aandeelin de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd zowat het archetype van derevolutionaire held belichaamde, voerde de opstandelingen aan.

Op 2 augustus 1830 deed Charles Xtroonsafstand. Enkele minuten later volgde Louis XIX zijn voorbeeld. LouisAntoine d’Artois, hertog van Angoulême, gemaal van Marie Thérèse – tevensbekend als Madame Royale – werd in1824 als oudste zoon van Charles X dauphinde France. Als zijn vader overleed (dat zou pas in 1836 het geval zijn) zouhij met andere woorden de oudste afstammeling van Hugues Capet, Saint Louis, Henri IV en le Roi Soleil zijn. Alleen een plotseling opgedoken zoon van Louis XVI kon zijnaanspraken op de troon van Frankrijk doorkruisen. De julirevolutie van 1830 zouuiteindelijk de ‘burgerkoning’ Louis-Philippe op de troon brengen, die tot hethuis van Orléans behoorde. De Bourbons hadden nu definitief afgedaan en Marie Thérèsevolgde haar man in ballingschap naar Praag, waar zij een onderkomen vonden inhet Hradschin.

Tijdens die donkere nacht van 2 op 3augustus herinnerde Charles X zich een vreemde uitspraak van een boer, eenzekere Thomas Martin. ‘Als Louis XVIII naar mij had willen luisteren, zouFrankrijk rustig en gelukkig gebleven zijn…’

Wat had Louis XVIII dan moeten doen omde vrede te bewaren in het land? Degene vinden die recht had op zijn plaats?Charles X besloot het aan Martin te vragen. In vliegende galop en in het holstvan de nacht reed zijn adjudant-generaal naar Gallardon.

Martin toonde niet de geringsteverbazing toen de gezant van de koning hem het doel van zijn missie uitlegde.‘De stem heeft mij gewaarschuwd dat men om raad zou komen vragen, en ze heeftmij het antwoord reeds meegedeeld,’ zei hij. In die periode liet Rafaël immersalleen nog van zich horen. Verschijningen waren er niet meer bij.

Op de bovenste trede van de drempel voorzijn huis, in zijn nachthemd, verkondigde Martin toen met luide stem zijnprofetie: ‘Charles X zal de troon niet meer bestijgen! Er is een hand die hemervan wegduwt! Er blijft hem geen andere keuze over dan Frankrijk zo vlugmogelijk te verlaten. Charles X en de hertog van Angoulême zullen in denvreemde sterven, zonder Frankrijk te hebben teruggezien! Henri V zal nimmerregeren!’ Met Henri V werd de zoon van de hertog van Angoulême bedoeld.

De volgende ochtend om tien uur zettezich tussen een dubbele haag van soldaten een koninklijke stoet in beweging,die zeer langzaam de weg volgde die Napoleon vijftien jaar eerder wasingeslagen.

Drie jaar later sloeg Thomas Martin danweer de weg naar Parijs in. Hij was ervan overtuigd dat Louis XVII – de enigeechte dauphin de France en dus ‘de hand die Charles X wegduwde’ – nog in levenwas.

‘Kort voor de terugkeer van de weesuit de Temple zullen er verscheidenebedriegers opdagen,’ had de stem hem meegedeeld. En inderdaad, in een maand tijdhad de politie drie troonpretendenten gearresteerd. Het aantal personen datbeweerde Louis XVII te zijn, was al niet meer bij te houden. Er was eenPruisische veldmaarschalk in Russische dienst bij, een travestiet die actiefwas in Versailles, een dominee uit de Verenigde Staten. Verscheidene onder henbeweerden dat de paus ‘een teken van de Heilige Geest’ op hun bil had latenbranden, en tenminste een onder hen liet in het publiek zijn broek zakken om hetbewijsstuk te tonen. Sommigen waren pretendent tegen wil en dank, zoals hetkind dat gedwongen werd de rol van dauphinte spelen. Anderen hadden reeds meerdere malen kennisgemaakt met degevangenis of waren ontsnapt uit het gekkenhuis.

De vierde troonpretendent van de maandaugustus 1833 bevond zich in Parijs. In de vroege ochtend van 3 september boodThomas Martin zich aan bij boekhandelaar Bricon, bij wie ‘de prins’ verbleef.

‘Hij rust nog,’ zei de boekhandelaar.

Daar stoorde Martin zich niet aan. Alsboer was hij gewend vroeg op te staan. Hij ging de kamer van de prins binnen,die zijn bezoeker met slaapdronken ogen aankeek. Toen strekte hij zijn armenuit en riep: ‘Mijn beste Martin!’

‘Hij is het! Hij is het!’ juichte deboer.

De twee mannen omhelsden elkaar enweenden van ontroering. ‘Hij is het werkelijk!’ herhaalde Martin telkens weer.‘De persoon die ik in een visioen gezien heb, samen met nog verscheidene anderevorsten! De zoon van Louis XVI! Hij is het écht!’

Deze troonpretendent droeg de naamKarl Wilhelm Naundorff. Hij telde nog tot ver in de twintigste eeuw een grootaantal aanhangers. Dat is niet verwonderlijk, want hij was zonder meer dekleurrijkste en de geloofwaardigste van de valse dauphins.

36. Le Beau Jean

2011-12-05T09:21:00.001-08:00

36.

De achterdeur staat uitnodigend open. Omzichtig betreedt Maarten het huis, de GSM in de aanslag. Ze zijn ieder met hun eigen wagen naar Meldert gekomen, Maarten en zijn baas. Paul Daniels zit in zijn auto, klaar om het nodige te doen – wat dit dan ook moge wezen. Maarten heeft al een paar keer geprobeerd Mia te bereiken op haar GSM, maar dat is niet gelukt. En zo lang ze niet weten waar Le Bean Jean precies uithangt, kunnen ze geen enkel risico nemen.

Maarten sluipt het doodstille huis binnen. Een zwarte kat strijkt langs zijn benen als een kwaad voorteken. Er was niemand in de tuin en er blijkt nu ook niemand in het salon te zijn. Of in de keuken. In de hall.

Maarten gaat de trap op en de trap kraakt oorverdovend.

Een slaapkamer. De deur staat open. Het bed is beslapen, onopgemaakt.

De badkamer. Maarten duwt de deur open en schrikt zich verrot.

Mia Vanderwee, de lustige weduwe, ligt in bad met een haardroger op haar buik en zo dood als een geëlektrocuteerde maar dood kan zijn.

Het raam van de badkamer staat open en daar – door de weide achter de wildernis die het huis omringt, te midden van opgeschrikte witzwarte koeien – ziet hij Lisa lopen met een man aan haar zij.

Lisa kijkt om en vangt nog net een glimp op van Maarten die over de draad rond de weide klimt, voordat Lebeau haar hard met de loop van zijn revolver in de rug port. Ze weet wat haar te doen staat, de gangster hoeft geen praatje te maken bij het plaatje. Le Beau Jean vond het maar niks dat de naam van Maarten Dejonckheere twee keer kort na elkaar opdook in het display van Mia’s GSM. Voor alle zekerheid had hij zijn terreinwagen toen op de veldbaan geparkeerd die door de weiden achter het huis loopt. Vanuit de werkkamer aan de voorkant van het huis kon hij de straat in de gaten houden; stopte daar een wagen, dan had hij nog zeeën van tijd om zich met Lisa uit de voeten maken via de achterkant van het huis.

Men zegt wel eens dat angst je benen kan verlammen, maar even goed kan angst je vleugels geven… En nu, terwijl Lisa over de omheining klimt aan de andere kant van de koeienwei, geeft de angst haar vleugels en de aangeboren lenigheid van een turnster.

Lebeau springt in zijn Jeep Cherokee. ‘Vite! Vite! Vite!’ – En weer maakt hij dat wapperende handgebaar, waarmee hij haar nu duidelijk wil maken dat ze naast hem moet plaatsnemen.

Lebeau geeft vol gas en de terreinwagen hotst en botst over de veldbaan. Lisa wordt door elkaar geschud, heen en weer geslingerd. Ze knoeit met haar gordel, wordt tegen het dashboard gekwakt, houdt er een pijnlijke elleboog aan over. Ze bereiken iets dat tenminste lijkt op een straat… en daar duikt plotseling een glanzende Lexus voor hen op. De wagen verspert hen de doorgang.

In plaats van snelheid te minderen, schiet de terreinwagen vooruit. Lisa knijpt de ogen stijf dicht en probeert zich zo goed en zo kwaad als dat gaat schrap te zetten tegen een botsing die onvermijdelijk lijkt. Met een metalige knal ramt de terreinwagen voluit de neus van de Lexus. Al bij al valt de schok nog mee. Lisa kijkt achterom: ze hebben de Lexus alweer achter zich gelaten. De auto heeft een kwartdraai gemaakt en staat scheef gezakt in een gracht; er ontsnapt rook uit de motorkap.

Lebeau raast door de smalle straten van Meldert, neemt tegen 80 per uur een toch wel vrij scherpe bocht en Lisa is er al van overtuigd dat dit haar laatste autorit moet worden. Maar dan zitten ze ineens op de snelweg richting Brussel, waar Lebeau zich plotseling ook aan de maximum snelheid houdt.

Om de zoveel seconden werpt hij een blik in de achteruitkijkspiegel, merkt Lisa. Tot haar verbazing stelt ze vast dat er geen spoortje nervositeit in de houding van Lebeau te bekennen valt. Die blik van hem is een controlerende blik en uit zijn lichaamstaal valt alleen op te maken dat hij de situatie perfect onder controle heeft. Dit is een man die gewoon zijn job doet. Wilde auto achtervolgingen zijn voor hem dagelijkse kost. Een mens moet toch ergens zijn dagelijks brood mee verdienen?

‘D’r zit een groene Opel Omega achter ons aan,’ zegt hij. ‘Ken je er zo één?’

Lisa weet dat het geen zin heeft te liegen. ‘Maarten.’

‘Zo is dat, liefje. Maarten. Dat is toch je vriendje, hé?’

‘Nee… Nee, dat is hij niet. Niet echt.’

Lebeau lacht, schudt het hoofd. ‘Wat is ie dan wel? Een one night stand?’

Lisa krijgt niet de kans er nog op te reageren. Lebeau heeft het gaspedaal alweer ingetrapt en de snelheidsmeter is aan een steile klim begonnen: 130, 140,… Lisa kijkt om. De Opel Omega volgt nog steeds en de snelheidsmeter wijst nu al 150 aan, 160. Het koude zweet staat in haar nek en gutst langs haar ruggengraat naar beneden.

Het is al lang middag geworden en het spitsuur is alweer eventjes achter de rug, wat nog niet betekent dat autorijden in pakweg Koekelberg een ontspannende bezigheid wordt. Lebeau heeft de snelheid iets laten zakken, maar de banden van de terreinwagen maken nu het soort geluiden dat je gewoonlijk alleen in films hoort. De auto schuift vervaarlijk heen en weer, Lena wordt er misselijk van. En de groene Opel Omega kleeft nog steeds aan de terreinwagen als een magneet…

Een gigantische metalen constructie slingert zich enkele meters boven de begane grond als een wellustige, vuilbruine slang door de stad. De constructie vat een smalle betonnen strook in haar tentakels, waarop het verkeer geacht wordt in veilige banen geleid te worden. Het is een lintworm die nu eens de staart wordt afgesneden, dan weer de kop – maar die zich niettemin nog door de stad weet te verplaatsen. Hij is de oorzaak van veel fileleed, de schrik van automobilisten, de nachtmerrie van kleine zelfstandigen in de buurten die hij doorkruist.

Je mag er slechts 30 kilometer per uur rijden, maar de terreinwagen doet op zijn minst het dubbele. Lebeau ramt een oeroude Simca die door de roestige vangrails gaat en een niveau lager op de houten keet van bouwvakkers terecht komt die toevallig net aan het werk zijn. Maarten ziet het voor zijn ogen gebeuren… en gelooft zijn ogen niet. Gebeurt dit écht?

De Jeep Cherokee gaat een bestelwagen voorbij, en Maarten volgt. Af en toe zou hij de ogen stijf dicht willen knijpen, maar in de gegeven omstandigheden lijkt dit hem geen goed idee. Ze verlaten de slakachtige constructie en uit een of andere laad- of losplaats rijdt traag een vrachtwagen met oplegger naar buiten. Nog een paar seconden en hij zal de hele straat blokkeren. De Jeep Cherokee gaat er rakelings heen. En Maarten volgt.

Lebeau kiest voor een straat met eenrichtingsverkeer. En Maarten volgt.

Lebeau gaat door het rode licht. En Maarten volgt.

Lebeau steekt zonder acht te slaan op de voorrangsregels blindelings een kruispunt over en rijdt even verder een frietkraam aan spaanders, en de Opel van Maarten komt onzacht in aanraking met een reclamepaneel, zodat hij de rechter voorkant van zijn wagen ter plaatse dient achter te laten.

Een knalgele Porsche blijkt ondertussen ook wel zin te hebben in een race door Brussel. Lebeau mist een bocht en het uitstalraam van een klerenwinkel gaat aan scherven.

Maarten snapt niet hoe Lebeau het klaarspeelt – misschien is het stom geluk – maar op een of andere manier bereiken ze de snelweg: de Jeep Cherokee, de Opel Omega en de knalgele Porsche. Over welke snelweg het precies gaat, is Maarten niet meteen duidelijk, maar wanneer hij een groot aantal auto’s woest claxonnerend en als een gek met de lichten seinend op zich af ziet komen, beseft hij dat het ook niet het minst belang heeft. Want blijkbaar heeft Lebeau, al dan niet opzettelijk, een afrit met een oprit verwisseld…

35. Een koningskind in de Tempel

2011-11-24T01:45:00.001-08:00

Binnenkort verschijnt een nieuw boek van Patrick Bernauw

over de Franse koningskwestie.

35.

Uit Nostradamus en de verloren dauphin:

In het voorjaar van 1794 mocht niemandde kamer van de kroonprins nog betreden. Tussen zijn vertrek en eenaangrenzende ruimte werd een kachel geplaatst en daarboven zat een luikjewaardoor Louis Charles zijn voedsel toegeschoven kreeg en de commissarissenzich iedere avond van zijn aanwezigheid konden vergewissen. Zelfs opklaarlichte dag drong er haast geen licht door in dit verduisterde enhermetisch afgesloten hol, waarin de regering haar kostbare bezit bewaarde.Vervuild, eenzaam, geestelijk aangetast door de ijzingwekkende tonelen die hijhad meegemaakt, moest de jongen hier langzaam maar zeker wegkwijnen.

Zekere historici opperden dat hetechtpaar Simon de kleine Louis Charles in een linnenmand naar buiten zou hebbengesmokkeld, toen zij met have en goed de Templeverlieten in januari 1794. Maar op dat moment werden er werken uitgevoerdop de tweede verdieping van de toren, om de gevangenis van de dauphin volkomen te isoleren van deandere delen van het gebouw. Simon en zijn vrouw konden de kroonprins – of eendubbelganger – dus onmogelijk vervangen door een ander kind, omdat allerleiwerklui de jongen haast dagelijks te zien kregen. Bovendien had het echtpaar Simonop 19 januari ‘de genaamde Charles Capet in eigen persoon’ nog getoond aan viercommissarissen, om nadien officieel ontheven te worden uit hun functie.

Verscheidene republikeinse partijenbetwistten elkaar de zeggenschap over de gevangene. De eerste die muntprobeerde te slaan uit de gevangene was de man die toezicht op hem moestuitoefenen: Jacques René Hébert. Hijzou zich door koningsgezinde agenten hebben laten omkopen voor vijftig goudenlouis om het kind te laten ontsnappen. Op 14 maart 1794 werd hij gearresteerd,omdat hij gepoogd had ‘de souvereiniteit van het volk te vernietigen en detirannie van de monarchie te herstellen’. Het lijkt onwaarschijnlijk dat Héberterin geslaagd is de kroonprins te vervangen door een wisselkind. Hij zouongetwijfeld geprobeerd hebben zijn nek te redden door de plaats te verradenwaar Louis XVII heen was gebracht.

Stilaan begon de Revolutie haar zonenop te eten. Hébert en Danton, die bij wijze van grap had gezegd dat Robespierrezijn nek zou breken over de kroonprins, werden door Robespierre naar deguillotine geleid. Ook Danton werd ervan beschuldigd de monarchie te willenherstellen. Ondertussen bleef de kleine Louis Capet alleen achter in de oudetoren. Drie maal per dag kwam een commissaris, een cipier of een knecht destenen trap op. Knarsend gingen dan de deuren van de aangrenzende kamer open,waarna de schotels door het kijkgat op de kachelplaat werden gezet en de vuilewas werd meegenomen. Om tien uur ’s avonds maakten de functionarissen met veellawaai hekken en deuren open en dicht. In vol ornaat, druk pratend, verdrongenze zich voor het kijkgat. ‘Capet, slaap je? Sta op!’ En dan richtte denegenjarige jongen zich stram op, om zich te onderwerpen aan de controle.

Philippe van Orléans, bijgenaamd Philippe Egalité, die voor de dood vanzijn bloedverwant Louis XVI had gestemd, viel in ongenade bij zijnrevolutionaire vriendjes en ontliep de guillotine niet. Nostradamus had hetvoorzien in kwatrijn 66 van de derde centurie:

Le grand Balif d'Orleans mis mort

Serapar vn de sang vindicatif:

De mort merite ne montra ne par sort

Des pieds & mains mal le faisoit captif.

Wanneerde Grote Baljuw van Orléans ter dood wordt gebracht

Dooreen wraakzuchtig persoon, is dat een verdiende dood –

Alsterft hij dan slechts onder een overmacht.

Aanhanden en voeten is hij door het kwade gebonden.

Robespierre, de architect van hetSchrikbewind, werd korte tijd later op zijn beurt gearresteerd. Hij trachttenog zelfmoord te plegen, maar ontkwam evenmin aan de valbijl. In kwatrijn 58van de tweede centurie wordt de dood van deze ‘scherpe spreker’ in verbandgebracht met de ontsnapping van ‘de kleine grote’, door de grote poort nog wel:

Sans pied ne main dend ayguë & forte,

Par glob au fort de port & layné nay:

Pres du portail desloyal transport,

Silene luit, petit, grand emmené.

Zondermoeite komt de scherpe spreker aan de macht

Ennadat hij – de oudste – is gestorven,

wordtde kleine grote door de grote poort weggebracht,

terwijlde Republiek verder regeert.

De dag na de terechtstelling vanRobespierre, op 28 juli 1794, werd tussen zijn papieren een merkwaardige memogevonden, die tussen 6 en 10 juni 1794 door een vertrouweling van ‘deonkreukbare’ geschreven moest zijn. In de memo werd gesteld dat de vorige kok(die de dauphin te goed kende) en decommissarissen van de wacht (idem) moesten ontslagen worden en dat men vooropium en voor een dokter moest zorgen. Dit zou kunnen wijzen op een complot omde kroonprins uit de Temple te latenontsnappen.

Nog voor Robespierre het hoofdverloor, had de nieuwe machthebber – generaal Paul de Barras – het als zijneerste taak beschouwd poolshoogte te nemen van de toestand van de kroonprins.Barras had het kind nooit eerder gezien en werd onwel toen hij het vertrekbetrad: ‘Het was geen kamer meer, maar een vuil, onzindelijk hol. In een hoekzag ik een tamelijk behoorlijk bed staan – het vroegere bed van Louis XVI –maar klaarblijkelijk maakte het kind daar geen gebruik van. Mijn oog viel opeen kleine krib in de vorm van een wieg, die in het midden van de kamer stond.In deze krib, op een kale matras, lag de zoon van Louis XVI, ineengedoken, zijnbeentjes hoog opgetrokken, daar deze “wieg” te klein was voor hem. Omdat hij, toen we zijn kamer binnenkwamen,onbeweeglijk in dezelfde houding was blijven liggen, meende ik dat hij sliep.Maar toen ik bemerkte dat hij zijn ogen open had, vroeg ik waarom hij liever inde wieg lag dan in het grote bed. Zonder te verroeren, antwoordde hij dat hijin die krib niet zoveel pijn voelde als in het bed. Op mijn vraag of hij ziekwas en waar hij pijn voelde”, wees hij zwijgend naar zijn hoofd en knieën. Ikvroeg hem op te staan, maar hij bewoog zich niet. Toen verzocht ik decommissaris en de officier van dienst die mij begeleidden, het kind voorzichtigrechtop te zetten, zodat ik het zou kunnen zien lopen. Met moeite kregen beidemannen dit gedaan en nauwelijks stond de jongen op zijn benen of hij zocht weersteun tegen de krib, waar hij zich toen voorover op liet neervallen. Ik spoordehen aan het nogmaals te proberen en het kind onder de armen te steunen. Maarbij de eerste stap die het wilde doen, kreeg het zo’n hevige pijn, dat wij hemonmiddellijk weer lieten zitten. Zijn kleding bestond uit een vestje en eenbroek van grijs laken. De broek was te nauw en scheen hem te hinderen. Om tezien wat hem scheelde, liet ik de beide broekspijpen aan de zijkant openknippen tot boven de knieën. Deze waren afschuwelijk gezwollen en grauwwit vankleur. Men zei mij verder dat het kind niet sliep noch at.’

In april 1794 bevond de echte kroonprinszich nog in de Temple – dit blijktuit het getuigenis van Gagnié, de kok van de koninklijke familie die het gezinvan Louis XVI ook in gevangenschap had verblijd met zijn gerechten: ‘Toen ik opzekere dag de trap opging die naar een gang leidde waaraan de kamer van LouisXVII gelegen was, nam ik een verpestende lucht waar, afkomstig uit dit vertrek.Aangezien de kleine Louis zijn voedsel reeds drie dagen na elkaar onaangeroerdhad laten staan, verzocht ik de Raad van Openbare Veiligheid mij onmiddellijktoelating te geven om de deur van de cel open te breken. Mijn verzoek werdingewilligd. Toen ik binnentrad, trof ik de jonge prins voorovergebogen en inelkaar gedoken aan. Zijn kousen waren afgestroopt, zodat ik de zweren op zijn knieen arm kon zien. Zijn hals lag geheel open van de schurft. Hij was niet meer instaat om op te staan. Ik vroeg waarom hij in drie dagen niet meer had gegeten,en hij antwoordde: ”Ach vriend, ik wil sterven.” Verder verklaar ik dat ditkind waarlijk de zoon van Louis XVI was, die ik in de Tuilerieën gediend heb;dat dit het kind was, dat ik met de koning heb zien overbrengen naar de Temple en later met zijn familieleden inde tuin zag rondwandelen. Dit was ongetwijfeld het kind dat ik persoonlijkgezien heb, toen het na de dood van Louis XVI bezoek ontving van eengemeenteraadslid, dat tevens dokter was. De jongen die ik in zulke ellendigetoestand aantrof, was absoluut hetzelfde kind dat ik duiven en sijsjes alsspeelgoed bracht, toen het nog onder de hoede van Simon stond.’

Gagnié heeft het ook over schurft enzweren op armen en benen; in de beschrijving van Barras is er geen sprake meervan schurft of zweren op armen en benen, maar over pijn in het hoofd en debenen, die afschuwelijk gezwollen en grauwwit van kleur zijn.

Louis Charles lijkt in een paarmaanden tijd ook enorm gegroeid. Opmerkelijk in dit verband is de verklaringvan een schrijnwerker die in de lente van 1795 wacht liep in de Temple. Hij verwonderde zich over delengte van de gevangene, die hij liggend op zijn bed had aangetroffen, en vroegzich af hoe groot de kroonprins wel moest zijn als hij rechtop stond. LouisCharles was evenwel vrij klein voor zijn leeftijd. Op de vensterbank van eenraam op de derde verdieping van de toren heeft men een ontroerende inscriptievan Marie Antoinette aangetroffen: ’27 maart 1793, 3 voet, 2 duim.’

Op zijn achtste verjaardag – 27 maart1793 – was de kroonprins dus nauwelijks groter dan een meter en in januari 1794was hij niet veel gegroeid, want Marie Thérèse schreef toen dat hij ‘veeldikker, maar niet langer’ was geworden. Zelfs als Louis Charles pas vanaf datogenblik sterk was gegroeid, kon hij op zijn tiende verjaardag nauwelijks meergemeten hebben dan 1,20 meter. Nochtans lezen we in verslagen uit die periodedat het kind ‘geweldig lange benen’ had en dat het in juni, op de leeftijd vantien jaar en twee maanden, een lijkkist kreeg van 1,45 meter, gemaakt opde gemiddelde lengte van een vijftienjarige! Blijkbaar was de kroonprins in zesmaanden tijd dertig centimeter gegroeid, terwijl hij nauwelijks at en al zijnspraak- en reactievermogens verloren leek te hebben.

Tijdens de Restauratie, onder dekortstondige regering van Louis XVIII, zouden allerlei melodramatischeverslagen het licht zien. Men had het daarin uitgebreid over de abominabeletoestand van de kleine prins die aan de meest barbaarse behandelingen onderworpen was geweest, waardoor zijnverstandelijke vermogens ten zeerste hadden geleden. Dagen aan een stuk zou deooit zo kwieke en pientere jongen stom en onbeweeglijk op een stoel gezetenhebben…

We mogen er met al deze aanwijzingenin het achterhoofd dan ook redelijkerwijze van uitgaan dat de wissel zich injuni 1794 heeft voltrokken. Laurent, de rechterhand van generaal Barras, werd vanaf30 juli heer en meester in de Temple;hij trachtte het kind aan het spreken te krijgen, maar het bleef hardnekkigzwijgen. Laurent had er veel moeite mee in dit ‘achterlijk kereltje’ de zoonvan Louis XVI te zien en verdacht er Robespierre van dat hij een ander kind deplaats van de kroonprins had laten innemen. Twee dagen na zijn benoeming diendehij een verzoek in om de meubels en goederen van schoenlapper Antoine Simononder verzegelde bewaring te stellen. Simon was ter dood gebracht, onder meer vanwegegeruchten over een grote wasmand met een dubbele bodem en een buitensporiggroot hobbelpaard, geschilderd in rood en zwart – de kleuren van de Terreur –waarmee het mogelijk moest geweest zijn een kind langs de strengecontroleposten van de Temple te smokkelen.

Had het echtpaar Simon in januari dit hobbelpaardachtergelaten om Louis XVII uit de Templete laten ontsnappen, zodra dat mogelijk was? Het bijzonder hermetische kwatrijn52 uit de zesde centurie lijkt iets dergelijks te suggereren:

En lieu du grand qui sera condamné,

De prison hors, son amy en sa place:

L'espoir Troyen en six mois ioins, mort né,

LeSol à l'vrne seront peins fleuue en glace.

Verwisseldmet de grote die wordt veroordeeld,

Ishij uit de gevangenis, maar een vriend is hier.

DeTrojaanse hoop is na zes maanden vervlogen.

DeZon in Aquarius, bevroren is de rivier.

‘De Zon in Aquarius’ wijst op delaatste weken van februari en de eerste van maart. Frankrijk had in 1793 deoorlog verklaard aan de Oostenrijkse Nederlanden. De provincies onder de groterivieren werden snel veroverd. Het jaar daarop heerste er een strenge winter enwaren de Maas, de Waal en de Rijn bevroren. De Fransen trokken toen met hunleger de rivieren over en bezetten ook de noordelijke provincies.

In januari 1794 liet schoenlapperSimon een ‘Trojaans’ speelgoedpaard achter. Zes maanden later – eind juni,begin juli dus – was die hoop vervlogen en werd er voor een andere tactiekgekozen, maar de strategie – de kroonprins vervangen door een wisselkind –bleef behouden. Gecodeerd met het Systeem Nostradamus, want geschreven in destijl van Nostradamus als een voorspellend kwatrijn, kregen royalistischeingewijden hier een nauwkeurig verslag van de gang van zaken…

Drie dagen na de benoeming van Laurentvond er een inspectie plaats in de Temple.De Conventie kreeg medelijden met de kleine kroonprins en schreef een beterebehandeling voor – maar het kind bleef opgesloten, de kerker werd nietgereinigd en de maaltijden werden nog steeds op de kachelplaat gezet. Waarom hieldmen de kroonprins zo angstvallig verborgen voor andere ogen dan die vanLaurent, de rechterhand van generaal Barras? Omdat Barras over de bewijzenbeschikte dat de kroonprins uit de Templewas ontsnapt en omdat het van het hoogste belang was het verlies van ditmachtige onderpand te verzwijgen tegenover de diverse politieke partijen inFrankrijk, en vooral ook tegenover Europa? Het kind dat de plaats van LouisXVII had ingenomen, moest derhalve op de achtergrond blijven. Of speeldenLaurent en Barras dubbel spel? Suggereerden zij aan de leden van de Conventiedat Robespierre de gevangene had laten ontsnappen en een wisselkind hadachtergelaten, om vervolgens zelf aan de slag te gaan?

De bekoorlijke juffrouw Atkins, eenEngelse die de Franse koninklijke familie een warm hart toedroeg, had MarieAntoinette in de Conciergerie bezocht en haar beloofd zich over de dauphin te ontfermen. In die periodeliet zij een aantal vrienden – onder wie madame Rambaud – nauwkeurigevoorstellen doen aan leden van de Franse regering. ‘Ik was er zeer op tegen datmen een ander kind in de Temple zouopsluiten in de plaats van Louis XVII,’ schreef zij later. ‘Ik waarschuwde mijnvrienden voor de gevolgen. Het lag immers voor de hand dat de regering het geldzou opstrijken en de dauphin latenontsnappen, maar nadien zou beweren dat het kind de Temple nooit had verlaten.’

In februari 1795 legden Charette enzijn rebellen in de Vendée de wapens neer, als gevolg van een geheim verdrag datde overdracht van Louis XVII aan Charette moest regelen. Op 31 maart verlietLaurent de Temple en werd de knaaponder de hoede van andere burgers geplaatst. Ondertussen ondernam Spanje alseerste Europese mogendheid stappen om Louis XVII te bevrijden en in eer teherstellen. Het kwam zelfs tot een oorlogsverklaring en enige schermutselingen.

Eind mei werd de gevangene ziek. Menhaalde er de knapste dokters bij, want Spanje was bereid vrede te sluiten alsFrankrijk de beide koningskinderen wilde uitleveren. Regeringsfunctionarissenbeschreven de dauphin toen opnieuwals ‘doofstom’ en ‘het meest beklagenswaardige wezen’ ooit gezien. In plaatsvan de zieke, was het echter een van zijn dokters die stierf. ‘Monsieur Desaultwerd vergiftigd,’ fluisterde men. Omdat hij ontdekt had dat zijn patiënt dekroonprins niet was?

Drie dagen later verdween op een evenplotse en mysterieuze wijze een collega en vertrouwensman van Desault, dokterChopart. En nog drie dagen later, op 7 juni, was de gevangene van de Temple stervende. Zijn maag verdroeg zelfsgeen bouillon meer; zijn ingewanden waren ontstoken en zijn buik was erggezwollen.

Er werden twee nieuwe artsen benoemd:de burgers Pelletan en Dumangin. Zij stelden ‘hevige buikkrampen’ vast bij hunpatiënt, ‘gepaard met stekende pijnen in het onderlijf, galachtige brakingen enontlastingen, lage pols en koud zweet’, waarop een toch nog tamelijk onverwachteinde volgde…

Op 9 juni 1795 had in tegenwoordigheidvan de dokters Pelletan en Dumangin en de professoren Nicolas Jean-Roy enPierre Lassus de lijkschouwing plaats. Achteraf legden zij een bijzondereigenaardig klinkende verklaring af: ‘Men heeft ons een lichaam laten zien,waarvan men ons gezegd heeft dat dit het lichaam zou zijn van de zoon van Capet(Louis XVI).’ Kan men het nog voorwaardelijker formuleren?

De regering was vertegenwoordigd doorde burgers Gomin, Lasne en Damont die Louis Charles bij zijn aankomst entijdens zijn eerste jaar in de Temple nooitin levende lijve of van dichtbij hadden gezien. Damont verzocht Pelletan hemeen lok haar mee te geven. Pelletan zelf nam het hart van het kind mee naarhuis, dat later nog een controversiële rol zou spelen in het dna onderzoek van de Leuvense professorCassiman.

De artsen schatten de leeftijd van dejongen op ‘ongeveer tien jaar’, maar de volgende dag bestelde men een lijkkistvoor een kind van vijftien. Als doodsoorzaak werd tuberculose vastgesteld, maarsindsdien heeft men herhaaldelijk bewezen dat een gezond mens in eentijdsspanne van twee jaar onmogelijk al de stadia van deze ziekte kandoormaken. De kroonprins was kerngezond toen hij op 3 juli 1793 in een afzonderlijkvertrek van de Tempel werd opgesloten, maar toch zou hij op 8 juni 1795 aantuberculose overleden zijn…

De dood van de kroonprins werd tot deavond van de negende juni geheim gehouden. Voor Marie Thérèse, die slechts eenverdieping hoger gevangen zat, hield men de dood van haar ‘broertje’angstvallig verborgen. Evenmin als een aantal andere personen die Louis Charlesgoed gekend hadden en die in de buurt waren, kreeg zij het lichaam van de kroonprinsnog te zien.

Twee afgevaardigden die de jongennooit eerder hadden ontmoet, tekenden de overlijdensacte. De vooraanstaandebankier Petitval bestempelde ze als een vervalsing en nog geen jaar laterwerden hij en zijn hele gezin in hun huis in Vitry vermoord. Toen Barras vandit feit verslag uitbracht aan de regering, zei hij dat de hele familie wasomgekomen, ‘behalve het u bekende kind’. Had zijn speurtocht naar de verloren dauphin succes geboekt en waren degeneraal en de leden van zijn regering ervan op de hoogte dat hij in het huisvan Petitval logeerde? Hier lijkt alvast kwatrijn 58 uit de negende centurienaar te verwijzen:

Au costé gauche à l'endroit de Vitry,

Seront guettez les trois rouges, de France:

Tous assommez rouge, noir non meurdry,

Par les Bretons remis en asseurance.

Aande linkerkant van de plaats Vitry

Wordende drie roden van Frankrijk opgewacht:

Alleroden zijn vernietigd, de zwarte is niet vermoord,

Maardoor de Bretonnen veiligheid gebracht.

‘Louis XVII’ werd in alle stiltebegraven op het kerkhof van Saint-Marguerite. ‘Het schemerde reeds,’ herinnerdede vrouw van de doodgraver zich. ‘Er waren slechts enkele personen aanwezig enik zag de kist zo duidelijk als ik u hier zie, toen zij in eengemeenschappelijke graf werd neergelaten, waar arm en rijk, klein en grootbroederlijk naast elkaar lagen…’ De vier doodbidders die de baar droegen,kwamen even plotseling en onnatuurlijk aan hun eind als de doktoren Desault enChopart.

Dadelijk nadat het overlijden van dekroonprins bekend was geworden, stuurde de regering ijlboden naar de Spaanseonderhandelaars, om zo spoedig mogelijk tot een vredesverdrag te komen. Derebelse generaal Charette van zijn kant verklaarde dat Louis XVII vergiftigdwerd en hervatte de vijandelijkheden. Vreemd genoeg werd omstreeks hetzelfdetijdstip een decreet uitgevaardigd waarin over heel Frankrijk de opsporing enaanhouding werd bevolen van ‘de zoon Capet’.

Hoezo? De kroonprins was toch dood enbegraven?

34. Armageddon

2011-11-08T02:28:00.000-08:00

DEEL 3:

Het Fortuin van de Bourbons

Avant venu de ruine Celtique

Dedans le temple deux parlementeront

Poignard coeur, d’un monté aucoursier en pique

Sans faire bruit le grandeterreront.

Voordat het tot Keltische ruïnezou komen

Zullen er twee in de tempeldebatteren –

De ridder wordt het hart met een dolkdoorstoken.

Zij begraven de grote in stilte.

Nostradamus – K 1, C5

34.

Brussel had iets onwezenlijks gekregen. De stad bestond niet echt,zoals Lisa ook niet echt werd overvallen in de slaapkamer van Maarten. Dit moesteen film zijn, waarin haar personage gesommeerd werd zich aan te kleden – Vite! Vite! Vite! – en werd ontvoerd dooreen maniak-in-anorak. Hij richtte een pistool op haar hoofd en hij hoefde zichniet eens voor te stellen, ze had hem al geïdentificeerd als Le Beau Jean. En plots leek de stadopgetrokken uit bordpapier en schuimrubber, gebouwd met huizen van legoblokjes.

‘Meekomen,’ snauwde Lebeau, toen ze gekleed en wel voor hem stond. ‘Engeen geintjes of je bent er geweest. Begrepen?’

Lisa knikte stom. Haar mond was droog, haar tong verlamd.

‘Loop voor me uit,’ beval Lebeau. En hij duwde haar de gang op,richting brandtrap. ‘Vite! Vite! Vite!’

Lisa herkende de Rue Brogniez, een brede desolate straat gedomineerddoor leegstaande loodsen, Griekse cafés, Turkse nachtwinkels. Ze liepen voorbijomver geworpen vuilnisbakken, waarvan de inhoud over de hele straat verspreid was.De luiken en de deuren van de oude huizen waren rot, de verf bladderde in langerepen naar beneden.

‘Stop!’ Lebeau hield halt bij een Jeep Cherokee. ‘Kun je daarmeerijen?’

Lisa knikte weer en Lebeau gooide haar een sleutelbos toe.

Hij beval haar de afrit Ternat te nemen en Lisa begreep dat hij haar opweg zette naar het schuiloord van de lustige weduwe. De puzzelstukjes die zijreeds samen met Maarten had verzameld, vielen nu min of meer op hun plaats. Hetvriendje van de lustige weduwe was niemand minder dan gangster Jean Lebeau.Maarten had weinig geloof geschonken aan het verhaaltje van Mia en nu kreeg hijgelijk. Mia was niet ondergedoken in Meldert uit angst voor Louis Lombard, diezij verantwoordelijk achtte voor de moord op haar echtgenoot. Nee, ze had daarin Meldert een liefdesnestje voor zichzelf en Le Beau Jean geritseld. Haarminnaar open en bloot ontvangen in haar huis in Overijse zou niet alleenaanleiding geven tot kwaadaardige roddels, maar ook tot vervelende vragen vande politiemensen die het onderzoek leidden naar de moord op Karel Rombaut.Wellicht zat Lisa nu zelfs naast de moordenaar van haar geldschieter.

‘Vooral niet harder proberen te rijden dan 120.’

Nog geen drie kwartier later laat Lisa de terreinwagen halt houden vooreen fermette in de wildernis van het landelijke Meldert. Lebeau heeft tijdensde korte rit alleen zijn mond open gedaan om haar te vertellen dat ze hier kanvoorsorteren, daar moet afslaan en nu rustig de snelweg naar de kust mag volgen.

‘Ga langs achter,’ gromt Lebeau.

Lisa baant zich een weg door de wildernis, op de voet gevolgd door degangster in zijn rooie anorak. De achterdeur staat open. Lebeau sluit zezorgvuldig achter zich en neemt Lisa bij de elleboog mee het salon in. Zodra zebinnen zijn, laat hij haar los.

‘Mia?’

Geen reactie.

‘Oké,’ zegt Lebeau. ‘Dan beginnen we er maar aan zonder Mia.’

Hij doet een paar passen achteruit als om Lisa nog een laatste keergoed te kunnen bekijken, haalt dan uit en plaatst een kurkdroge vuistslag tegenhet kaakbeen van Lisa. Ze valt achterover op de grond en blijft een paar tellenversuft liggen. Er druppelt bloed uit haar neus.

Lebeau wrijft met zijn ene hand over de knokkels van zijn andere hand.‘Ik heb enkele vragen voor je,’ zegt hij op een perfect gelijkmatigeconversatietoon, ‘en we hebben extreem weinig tijd.’

Lisa krabbelt recht, wankelend op haar benen. Lebeau neemt een papierenzakdoekje uit een pakje dat op de tafel ligt en biedt haar eentje aan. Lisasteekt haar hand uit. Lebeau dient haar met zijn vlakke hand een klinkendeoorveeg toe en Lisa gaat nogmaals tegen de vlakte.

‘Lombard dacht dat ik te dom was om zijn leugens te doorzien,’ legt Lebeauuit, nuchter, zakelijk, beheerst. ‘Hij dacht dat hij me aan het lijntje konhouden. Maar hij had het verkeerd voor. Is dat duidelijk? Vroeg of laat krijgenwe je vriendje achter ons aan, of de politie. En eerder vroeg dan laat, denkik. Dus…’

Hij helpt Lisa bereidwillig weer op de been en geeft haar het papierenzakdoekje.

‘Ik wil goede antwoorden krijgen op mijn vragen. Geloofwaardigeantwoorden. Juiste antwoorden. Is dat duidelijk?’

‘Ja… Jaja…’ stamelt Lisa.

‘Als je mij die antwoorden geeft, laat ik je gaan. Zodra ik gevondenheb wat ik zoek, ben je vrij om…’

Op dat moment wordt Le Beau Jeanonderbroken door een hoge snerpende gil die door merg en been gaat.

‘Dag Mia.’

De lustige weduwe is boven aan de trap verschenen. Ze is nog innégligé, maar ze heeft al een tulpglas in de hand, gevuld met ijsblokjes,Bacardi, Passoa en sinaasappelsap, overgoten met een scheutje grenadine – ondervakmensen ook gekend als een Armageddon.

‘Wie is dàt, Jean?’

‘Dat is Lisa Groenendaal, schatje.’

‘En wat doe je hier met die vreemde vrouw?’

‘Lisa is archeologe. Ze is aan het werk in Orval.’

‘O lieve God, daar gaan we weer! Karel geloofde ook al in diesprookjes!’

Mia zwaait met haar glas en er belandt een plets Armageddon op de trap. Ze spreekt met een dubbele tong, maar tochslaagt ze erin haar stem een scherpe, metalige klank mee te geven als ze verdergaat: ‘Is het daarom dat je Lombard…?’

‘Hou je mond, Mia!’

‘Want dat was jij toch hé, Jean?... En ik die dacht dat wij eenafspraak hadden…’

‘Ta gueule!’

‘En ik die dacht dat jij zou afrekenen met Karel en verder niks! Je zouje hier een tijdje niet vertonen, maar daarna… Weet je nog? Daarna zouden wijtijd genoeg krijgen om te leven van de liefde! Ah, de Liéfde!... Maar jij hebtzo je eigen kleine verborgen agendaatje, hé Jean?... Het is ook nooit genoegvoor jou, hé?... Als je maar weet dat ik je daarvoor niet betààl, jongen!... Zomaak je nog slapende honden wakker en die kunnen we missen als… als…’

Ze maakt een verveeld handgebaar waardoor de Armageddon over de rand van haar glas klotst.

‘En dat allemaal vanwege die onzin!’

‘Het is geen onzin.’

‘Nonsens! Het is klinkklare nonsens!’ Ze begint niet alleen enigszinsdronken, maar ook lichtjes hysterisch te klinken. ‘En dan breng je ook nog zo’nsletje mee naar huis! Heb je soms over mij te klagen gehad, Jean?’

‘Je bent over je toeren, Mia… Kom, dan zet ik je in bad…’

Lebeau loopt de trap op en duwt Mia met zachte dwang wat achteruit,zodat Lisa de ruimte krijgt om eveneens naar boven te komen. Hij maakt haar meteen hoofdbeweging duidelijk dat hij dit ook van haar verwacht.

Lisa gaat de trap op en zodra ze boven staat, geeft Jean haar een fiksezet. Ze tuimelt de slaapkamer in en valt voorover op een onopgemaakt bed.

Het volgende moment hoort ze hoe de sleutel in het slot wordtomgedraaid. En dan is ze alleen met de pijn in haar kaak en een wang die gloeitals vuur.

33. Nostradamus en de verloren dauphin (1)

2011-10-28T05:32:00.000-07:00

33.

Uit Nostradamus en de verloren dauphin:

Een groot aantal kwatrijnen van Nostradamuskan men interpreteren als een voorspelling van het droeve lot dat Louis XVI enMarie Antoinette te wachten stond.

K 57, CI:

Par grand discord la terre tremblera,

Accord rompu dressant la teste au ciel,

Bouche sanglante dans le sang nagera,

Au sol la face ointe de laict & miel.

Ingrote onenigheid schalt de jachthoorn.

Hetaccoord verbroken, het hoofd naar de hemel gericht.

Debloedige mond zal zwemmen in bloed.

Opde grond valt het met melk en honing gezalfde gezicht.

K 11, C IX:

Leiuste mort tort mort l'on viendra mettre

Publiquementdu lieu esteint:

Sigrande peste en ce lieu viendra naistre,

Que les iugeans fuyr seront contraints.

Derechtvaardige zal men onjuist ter dood brengen

Inhet publiek en op een executieveld.

Eenzo grote ramp zal er over deze plek komen

Datde rechters vluchten voor het geweld.

K 77, CIX:

Le regne prins le Roy coniurera

La dame prinse mort iurez sort,

La vie Royne fils on desniera,

Et la pellix au fort de la consort.

Dekoning zal toegeven dat zijn rijk ingenomen werd,

Dekoningin wordt veroordeeld, ter dood,

Dooreen jury die haar zoon het leven ontzegt.

Deprostituée gaat dezelfde weg als de echtgenoot.

In de ‘prostituée’ uit dit laatstekwatrijn heeft men madame du Barry gezien, die technisch gesproken geenprostituée maar wel de maîtresse was van Louis XVI. Ze werd in hetzelfde jaarnaar de guillotine geleid als de koning.

Kwatrijn 44 van de zevende centurie bevateen – voor Nostradamus typische – onvertaalbare woordspeling op de naam ‘Bourbon’. Het kwatrijn lijkt nietalleen de executie van Louis XVI te voorspellen, maar ook zijn vlucht naarOrval, die mede aan de basis lag van zijn onrechtvaardige veroordeling:

Alors qu’un bour sera fort bon

Portant en soi les marques de justice,

De son sang lors portant son nom

Par fuite injuste recevra son supplice.

Wanneereen Bourbon echt goed wil zijn,

Ende tekens op zijn lichaam draagt van het gerecht,

Danzullen zijn bloed en zijn naam – groot onrecht! –

Veroordeeldworden vanwege zijn vlucht.

Over het lot van Marie Thérèse wistNostradamus in kwatrijn 17 van de tiende centurie het volgende te melden:

La Royne estrange voyant safille blesme,

Par vn regret dans l'estomach enclos:

Cris lamentables seront lors d'Angolesme,

Et au germains mariage forclos.

Alsde gevangen koningin haar zieke dochter ziet

Ontstaatin Angoulème geweeklaag

Bijhet huwelijk met een neef, en verdriet

Doorde afgesloten maag.

De ‘gevangen koningin’ is natuurlijkMarie Antoinette; de ‘zieke dochter’ is Marie Thérèse, van wie hetgearrangeerde huwelijk met de hertog van Angoulème kinderloos bleef (waarop dan‘de afgesloten maag’ zou duiden).

De grootste profeet aller tijden stakzijn sympathie voor de katholieke kerk en de Franse monarchie niet onderstoelen of banken. Het mag ons dan ook niet verwonderen dat de voorspellingenvan Nostradamus bepaalde monarchistische organisaties inspireerden, die tijdensen zelfs nog vóór de Revolutie de kop opstaken. Een van deze groupuscules – eigenlijk een secte –ontstond reeds in 1772, toen Johannes de Doper verscheen aan een zekereLoiseaut. Johannes, die ook al z’n hoofd was kwijtgespeeld, voorspelde Loiseaut‘bloed, donder en het onthoofden van koningen’. Hij richtte zich dus totLoiseaut in haast exact dezelfde bewoordingen (‘tempeste, feu, sang, tranche’)als Nostradamus eerder had gebruikt in zijn fameuze kwatrijn 20 van de negendecenturie, waarin hij de vlucht van de koninklijke familie voorzag en hunarrestatie in Varennes:

De nacht valt, door het woud van Reims komen zij vanuit Parijs

Met z’n tweeën naar Orval, Herne, de witte steen.

De monnik in Varennes, zwart op grijs:

De keuze van de Capetinger is de oorzaak van storm, vuur, bloed,bijl.

Op die periode van bloed en donder zoueen Gouden Eeuw volgen, voorspelde Loiseaut, waarin ‘een door God gezondenprins’ (= de Grote Monarch) de mensen zou regeren. Toen het bloedbad van deRevolutie de profetie van bloed, donder en het onthoofden van koningen hadverwezenlijkt, wachtte de secte die zich rond Loiseaut gevormd had op devervulling van het tweede toekomstvisioen. Ze hielden het overigens niet bijpassief afwachten, maar gingen uiteindelijk over tot de actie en ondersteundenzeven of acht troonopvolgers, van wie geen enkele de ware bleek te zijn.

Na de Revolutie richtte de aandachtvan de monarchistische culten zich vooral op Louis XVII, de dauphin de France. Er was nooit eenonomstotelijk bewijs van zijn dood geleverd. Nostradamus had de onthoofding van zijn ouderscorrect voorspeld – de goddelijk geïnspireerde ziener liet er overigens geentwijfel over bestaan aan wiens kant hij stond – en toen men de centuriën begonna te pluizen op aanwijzingen omtrent het lot van de kleine kroonprins, kwammen algauw met kwatrijn 51 van de zesde centurie voor de dag:

Peuple assemblé, voir nouueau expectacle.

Princes & Roys par plusieurs assistans,

Pilliers faillir, murs: mais comme miracle

Le Roy sauvé & trente des instans.

Hetvolk zal zich verzamelen om een nieuw spektakel te bekijken

Samenmet verscheidene prinsen en koningen.

Dezuilen en muren zullen neerstorten; het zal een mirakel lijken

Datde koning en dertig opvolgers gered worden.

Met het nieuwe spektakel werden depublieke onthoofdingen bedoeld, waar ook verraders met blauw bloed in de aderenkwamen naar kijken. Maar toen stortte het Paleis van de Revolutie in en werd dekoning – Louis XVII – als bij mirakel gered. Het huis van Bourbon zouvervolgens dertig generaties lang intact blijven.

‘Er is een kind in de Temple overleden onder de naam vanLouis Capet... Dit houdt niet in dat dit kind werkelijk Louis XVII was,’schrijft de historicus André Castelot in zijn boek Louis XVII. ‘Het kind dat in de Temple-toren stierf onder de naamvan Louis XVII heette Jean-Marie Hervagault en was de zoon van Jean-RenéHervagault, een kleermaker uit St. Lô, en van Nicolle Bigot. Volgens de“thesis-Hervagault” zou de kroonprins later geleefd hebben onder de naam vanhet kind, dat zijn plaats in de toren had ingenomen. Volgens de heer RenéLeconte, een zeer bekend voorstander van de “theorie-Hervagault”, zou dekleermaker van St. Lô, die de naam van zijn vrouw aangenomen had, vrijwilligafstand van zijn kind gedaan hebben om hem de plaats van de prins te lateninnemen. Na de dood van zijn zoon, zou hij naar de Temple gekomen zijn om bijde begrafenisplechtigheid aanwezig te zijn en de overlijdensakte te tekenen.Alle combinaties zijn mogelijk op dit thema...’

Verscheidene kwatrijnen wijzen steedsweer in dezelfde richting: Louis XVII overleed niet in de Tempel; hij ontsnapteuit zijn gevangenis. Kwatrijn 24 van de negende centurie:

Sur le palais au rochier des fenestres,

Seront rauis les deux petits royaux:

Passer aurelle Luthece, Denis cloistres,

Nonnain, Mallods aualler vers noyaux.

Hogeramen heeft het paleis,

Maardankzij een Jacobijn van Saint Denis

Ontsnappentwee koningskinderen uit Parijs.

Demiserabelen vreten groene pitten.

Met de ‘Jacobijn van Saint Denis’ zou schoenlapperSimon bedoeld worden. Hij behoorde tot de revolutionaire hardlijners die degeschiedenis in gingen als de Jacobijnen, maar een mysterieuze onbekende wisthem zo ver te krijgen dat hij de kroonprins liet ontsnappen. Dat maakte hem toteen Jacobijn ‘van Saint Denis’ – de kerk die het privilege bezat de stoffelijkeresten van de Franse koningen te bewaren.

Merkwaardig is dat Nostradamus hetover twee koningskinderen heeft. Als we de poëtische visioenen van Nostradamusbeschouwen als louter profetieën hebben we ongetwijfeld te maken met eenfoutje. Echter hebben we er reeds op gewezen dat zijn werk niet altijd enuitsluitend als louter toekomstvoorspelling geïnterpreteerd mag worden. Vaakgaat het om self fulfilling prophecies– voorspellingen dus, die zichzelf doen uitkomen. Nu eens vormen de profetieënals het ware een blauwdruk van een toekomstplan; dan weer bevatten zijaanwijzingen, een te volgen strategie of tactiek. Men kan ze ook aanwenden alseen soort Rorschachtest, waarbij interpretaties worden geprojecteerd op kortehermetische gedichten in de plaats van degebruikelijke abstracte inktvlekken. Houden we ten slotte rekening met detalloze vervalsingen die in omloop zijn en die vervaardigd werden met de meestuiteenlopende motieven, dan krijgen deze ‘twee koningskinderen’ een heel apartebetekenis. Het staat immers vast dat het de bedoeling was van de fracties dieijverden voor een herstel van de monarchie zowel Madame Royale als Louis XVII uit de Temple te ontvoeren. Dit kwatrijn, handig omgezet in code volgenshet Systeem Nostradamus, maakte de geheim agenten van de monarchie duidelijkdat ze konden rekenen op le bon Simon.Maar blijkbaar was ook voor deze twee koningskinderen het water veel te diep enkonden zij niet samen ontsnappen.

Kwatrijn 45 van de achtste centurie is opgebouwd rond ‘een jonge Louis’ en zijn‘bewaker’:

La main escharpe & la jambe bandes,

Longs puis nay de Calais portera.

Au mot du guet la mort sera tardee

Puis dans le temple Pasquessaignera.

Metzijn hand en zijn been in het verband,

Zijndood uitgesteld door het woord van de bewaker,

Verlaatde jonge Louis het land.

MetPasen bloedt hij in de Tempel.

In dit beroemde kwatrijn wordenduidelijke allusies gemaakt op de ‘dood’ en verrijzenis van Jezus Christus. Deeerste regel verwijst naar de verwonding die Louis XVII had opgelopen bij hetspelen en/of naar de lamentabele toestand waarin het wisselkind werdaangetroffen. Opnieuw is het Simon die de kroonprins zou hebben gered van eengewisse dood, door hem – verwond of vermomd? – uit zijn gevangenis te latenontsnappen. De jonge Louis verlaat Frankrijk, maar grammaticaal is hij het ookdie bloedt in de Tempel. Wellicht wordt hier evenwel de dubbelganger bedoelddie in zijn plaats moest sterven opdat Louis XVII zou leven, zou ‘verrijzen’.‘Pasen’ mogen we immers in de eerste plaats figuurlijk interpreteren, want dekroonprins – of beter: het wisselkind – stierf officieel in juni 1795.

Na de dood van Marie Antoinette – dieonder de guillotine werd gepraat door de dubbelganger van Louis Charles, Monsieur Monstre – leek de enige echtetroonopvolger niet langer een direct nut te hebben voor de Revolutie. Simonwerd ontslagen en vervangen door een andere voogd, ook al omdat er geruchten deronde deden dat hij betrokken was bij een complot met als bedoeling de dauphin uit zijn gevangenis tesmokkelen, verborgen in een hobbelpaard.

Op 19 januari 1794 verliet hetechtpaar de Temple en werd dekroonprins van Frankrijk opgesloten in de versterkte toren. André Castelotwijdt in zijn boek Louis XVII nogdeze merkwaardige passage aan de schoenlappersvrouw: ‘In het gesticht der Incurables gaat een stem op, die in deware zin des woords van gene zijde van het graf komt: weduwe Simon, deschoenlappersvrouw, die, alhoewel bij de Incurablesondergebracht, allesbehalve zwakzinnig of gek is. Aan ieder met wie ze inaanraking komt, verklaart ze pertinent dat Louis XVII leeft, dat ze er zekervan is dat hij niet gestorven is, dat men hem destijds uit de Temple heeftgehaald, en dat een ander kind in zijn plaats gevangen gezet is. Haarwoordenvloed is niet te stuiten. De zusters van het gesticht zijn al sindstwintig jaar doof gerateld! Ze beweert zelfs dat de dauphin haar in mei 1802was komen bezoeken in het gezelschap van een neger! Haar “kleine Charles” wasvlak langs haar bed gekomen, hij was niet blijven stilstaan, maar in hetvoorbijgaan had hij zijn hand naar zijn hart gebracht...

Haar verklaringen worden langzamerhandook buiten het gesticht bekend... met het gevolg, dat in den beginne enkele,later veel nieuwsgierigen zich zelf willen komen overtuigen. Op zekere dag komteen zeer eenvoudige dame naar de weduwe Simon informeren. Op haar verzoekvertelt de oude vrouw voor de honderdste maal de geschiedenis van de Temple,die eindigt met het bezoek van “Monsieur Charles”...

“Ik heb hem gezien zoals ik U daarzie, Madame... Dààr is hij voorbij gelopen...”

De bezoekster schijnt lichtelijkverbaasd. “Hoe hebt U hem kunnen herkennen? U hadt hem in geen acht of negenjaar meer gezien?”

“Madame,” antwoordt de vrouw van devoormalige “voogd” van de kroonprins, “ondanks Uw vermomming herken ik U nog...U bent Madame Marie Thérèse! Verwondert U zich daar over? Jaja, daar moet U welvan te kijken staan, dat ik in U de zuster van de dauphin herken, ondanks Uweenvoudige kleding en ofschoon ik U in heel wat langere tijd niet meer gezienheb.”

Inderdaad is de bezoekster MarieThérèse, de hertogin van Angoulême.’

32. Vlg me nt en gn politie!

2011-10-12T04:57:00.000-07:00

32.

Met een brede zwaai gooit Paul Daniels zijn beide voeten van zijnschrijftafel, staat zuchtend op en opent het enige raam van zijn kantoor.Maarten gaat met hem door het raam hangen. In de drukkende warmte beginnen deeerste vakantiegangers daar beneden terug te keren uit exotische streken, of zedoen nog gauw wat inkopen vooraleer te vertrekken. Ze schijnen allemaaltegelijk zes verdiepingen lager over de Boulevard Lemonnier te razen.

‘Louis Lombard zit achter het fortuin van de Bourbons aan,’ resumeertMaarten. ‘Hij gelooft dat de bergplaats van dit fortuin gecodeerd terug tevinden is in de voorspellingen van Nostradamus en hij denkt dat Karel Rombauterin geslaagd is de code te breken. Rombaut zal op zijn minst een tipje van desluier oplichten in Nostradamus en deverloren dauphin, zijn levenswerk dat nu stilaan rijp wordt voorpublicatie. Karel Rombaut is het er vooral om te doen aan te tonen dat hij eenafstammeling is van Louis XVII. Met het illustere genootschap van de Hiéron du Val d’Or droomt hij er zelfs vaneen politieke fractie op te richten, die het herstel van de Franse monarchiemoet bepleiten, in afwachting van de komst van de Grote Monarch. Want op een ofandere manier zouden de voorspellingen van Nostradamus ook het bewijs moetenbevatten dat een telg van de familie Rombaut thuishoort op de Franse troon… Datis in ieder geval waar Karel in geloofde, en Louis Lombard, en hun moordenaar.Het is ook de reden waarom Lisa werd ontvoerd. Ze werkte voor Rombaut en zijn Hiéron du Val d’Or. Ik heb niet degelegenheid gehad dieper in te gaan op hun samenwerking, maar dat doet er nuook niet meer toe.’

‘Oké,’ knikt Paul. ‘Tot dusver is alles duidelijk.’

‘Louis Lombard engageert een privé detective, Alain Aertgeest,’vervolgt Maarten. ‘Hij moet Karel Rombaut in de gaten houden, een beetje onderdruk zetten ook, zodat Rombaut niet té loslippig wordt over zijn ontdekkingen.Eventueel behoort het zelfs tot de opdracht van Aertgeest om Rombaut te snel afte zijn als het aankomt op het bergen van het fortuin van de Bourbons.Aertgeest besluit Lisa te schaduwen…’

‘En dan wordt Karel Rombaut vermoord.’

‘Volgens Mia zit Louis Lombard achter de moord, maar ik denk dat weAertgeest op dit punt moeten geloven.’

‘En dat Rombaut dus vermoord werd door Lebeau?’

‘Blijkbaar hadden ze een deal: Rombaut zou Lebeau de cd met zijn aantekeningen bezorgen inruil voor een origineel handschrift van DeProfetie van Orval waarover Lebeau beweerde te beschikken. Rombaut bezatgeen origineel handschrift, hij moest het stellen met versies die in de loopvan de negentiende eeuw in druk verschenen waren. Met een origineelhandschrift kon hij misschien aantonendat De Profetie van Orval niets temaken had met Nostradamus, maar alles met een vervalsing, een mystificatie, eengeheime boodschap gecodeerd volgens het Systeem Nostradamus. Herinner je je nogdat abt Mitré de voorspelling zou gevonden hebben en voorgelezen aan eenhandvol émigrés? De royalisten warentoen volop bezig met een complot dat tot doel had kroonprins Louis XVII uit deTempel te laten ontsnappen. Misschien bevatte een ongefilterde versie, eenorigineel manuscript concrete aanwijzingen hoe dat in zijn werk moest gaan…’

‘Goed. Rombaut en Lebeau maken een afspraak in Florenville, maar Lebeauverplaatst die op de valreep naar het dierenkerkhof van Overijse. Waarom?’

‘Misschien had iets of iemand hem er ondertussen van overtuigd dat alwat hij moest weten om de schat van Orval te bergen in dat typoscript vanRombaut te vinden was, zodat Rombaut maar beter rechtstreeks naar de eeuwigejachtvelden gestuurd kon worden.’

‘Allemaal goed en wel, maar waarom moest dat dan zo nodig in Overijsegebeuren, vlak bij Rombauts villa, in plaats van in de bossen van Orval? Als jeiemand wil vermoorden, lijken de eenzame wouden van de Ardennen mij daarvoortoch beter geschikt dan een dierenkerkhof dat naast een oprit naar de snelwegligt!’

‘Mmm… Ik stel mij steeds grotere vragen bij de rol van de lustigeweduwe in dit hele verhaal, Paul… In Meldert ontving ze ongetwijfeld een whiskydrinkende minnaar die Louis Lombard trouwens ook schaduwde naar hetdierenkerkhof.’

‘Jij denkt aan Jean Lebeau?’

‘Waar komt die professionele gangster anders zo ineens vandaan? Er moeteen verband bestaan. Volgens mij zijn Jean Lebeau, de moordenaar van Rombaut ende whisky drinkende minnaar van de lustige weduwe een en dezelfde persoon. Hetzou meteen verklaren waar Lebeau al zijn informatie haalt. Het gaat hier tochom een materie die alleen maar aan specialisten bekend is? En laten we nietvergeten dat die vent jarenlang in de gevangenis heeft gezeten! Toch schijnthij zeer goed te weten waar Rombaut en Lombard zoal mee bezig zijn en is hijperfect op de hoogte van hun handel en wandel.’

‘Ja… Daar heb je een punt…’

‘Waarschijnlijk denkt hij twee vliegen in één klap te slaan: de handleggen op het fortuin van de Bourbons en de lastige echtgenoot van zijnminnares om zeep helpen. Alleen blijkt het typoscript van Rombaut niet deinformatie te bevatten die hij verwacht aan te treffen. Wellicht gaat het omeen code die alleen door een echte kenner kan gebroken worden. En dus wendt Lebeauzich tot Lombard. Hij gaat de bankier schaduwen en slaat toe op het moment dathet hem het beste uitkomt.’

‘Maar ook de bankier kan hem niet helpen en dus moet hij er ook aangeloven?’

‘Precies. Lebeau kan het zich niet permitteren sporen achter te laten.’

‘En hier verschijnt Aertgeest ten tonele?’

‘Hij werkt in opdracht van Lombard en wat zijn ware oogmerken geweestzijn, zullen we waarschijnlijk nooit meer te weten komen. Misschien wilde hijvoor eigen rekening werken, wie weet. Hij moet er ondertussen hoe dan ook achtergekomen zijn dat Rombaut en Lombard door Lebeau werden vermoord. Blijkbaarheeft hij niet alleen Lisa geschaduwd, maar ook de lustige weduwe… en heeft hijtoen bepaalde ontdekkingen gedaan. Dat Mia een minnaar heeft die luistert naarde naam Jean Lebau, om maar iets te zeggen. Aertgeest neemt aan, net als wij,dat Rombaut en Lombard door Le Beau Jean uitde weg werden geruimd vanwege hun kennis van het werk van Nostradamus. En netals Lebeau heeft Aertgeest uiteindelijk ontdekt dat er nóg een deskundige inleven is, die misschien in staat is om de code te breken die naar het fortuinvan de Bourbons moet leiden…’

‘Aertgeest pikt het spoor van Lisa op bij de begrafenis van haarsponsor, komt zo bij het vriendje terecht, en zowel Aertgeest als Lebeau gaanbij jouw voordeur in hinderlaag liggen. Wat ons bij de vraag brengt hoe Lebeaujullie eigenlijk gevonden heeft?’

Maarten haalt de schouders op. ‘Ik zou het ook niet weten, Paul…’

‘Wij hebben je privé-adres aan niemand…’

Maarten maakt een nukkig handgebaar. ‘Natuurlijk niet.’

‘Heb jij…?’

‘Ik ben niet gek. Niet na wat ik meegemaakt heb met Lena… Nee, Lombardhad mijn adres niet, Mia niet…’

‘En Lisa…?’

‘Zij kan mijn adres ook niet doorgegeven hebben, Paul. Ze kende hetniet eens, tot op het moment dat we bleken geschaduwd te worden door Aertgeest,en daarna zijn we altijd samen gebleven…’

‘Ik moet toegeven, die kerel heeft lef…’ zucht Paul. ‘Op een plein inhartje Brussel, bij klaarlichte dag, schiet hij eerst die privé detective overhoop…’

‘… om dan mijn appartement binnen te dringen en Lisa…’

Pas nu Maarten haar naam uitspreekt, begint zijn stem te beven. Hijmaakt een hulpeloos handgebaar, staart met de lippen stijf op elkaar geperstnaar de grenzeloos blauwe lucht en voelt zijn ogen vochtig worden. De zon slaatvonken uit het glas en metaal van de flatgebouwen aan de overkant.

Paul legt onhandig zijn arm even om de schouders van Maarten. ‘Het komtwel in orde, Maarten…’

‘Lisa en ik… Ik wil haar niet net als Lena…’

‘Lena heeft zelfmoord gepleegd!’ onderbreekt Paul hem ferm. ‘En daarkon jij niks aan veranderen. Het was jouw schuld niet, je hebt alles gedaan watin je mogelijkheden lag om haar te redden. Dit is anders, Maarten. Lisa is Lenaniet.’

Maarten wrijft met duim en wijsvinger over zijn ogen en schudt hethoofd. Hij ziet zijn flatje weer voor zich, dat er nog even slordig bij lag alshij het verlaten had. Geen Assepoester, geen Sneeuwwitje, geen zeven dwergendie de boel even aan de kant hadden gezet. Het leek een eeuwigheid, maar hij hadzijn slaapkamer nauwelijks een kwartier eerder verlaten. Verwachtte hij nog Lisaslapend als een roos in zijn bed aan te treffen? Nee. Hij was voorbereid op hetergste en eigenlijk viel het dus mee dat hij van haar alleen het plekje aantrofwaar ze had geslapen. Het was nog warm van haar lichaam. Lisa was verdwenen enook van haar kleren die her en der in de slaapkamer hadden rondgeslingerd, vielgeen spoor meer te bekennen. Verwachtte hij Lebeau toen ergens in het oude herenhuistegen het lijf te lopen? Op een overloop, in de kelder, op de trap? Nee. Dedeur van zijn flat stond open en die van zijn slaapkamer ook. De vogel wasgevlogen. Lebeau had Lisa meegenomen door het grote open raam dat uitgaf op hetterrasje aan de achterkant van het gebouw. Via de brandladder hadden ze debegane grond bereikt. Zo simpel kon een kidnapping zijn.

‘Ik wil haar niet verliezen, Paul,’ stamelt Maarten. ‘Het zou… Het zouniet eerlijk zijn.’

‘Je zult haar ook niet verliezen, Maarten. Lebeau zal deze keer niet defout maken die hij met Rombaut of met Lombard al gemaakt heeft. Lisa is zijnlaatste kans om het fortuin van de Bourbons te vinden. En naar wat je me vanhaar verteld heeft, is zij intelligent genoeg om te beseffen dat ze hem nietmeteen alles mag verklappen… Ze zal proberen tijd te winnen, en die tijd moetenwij benutten om…’

‘Om wàt te doen? Schakelen we de politie in, dan raak ik haargegarandeerd kwijt!’

‘Je had de politie meteen moeten vertellen hoe de vork aan de steelzat, Maarten. Je bent verhoord als getuige. Ze zouden je verklaring ernstiggenomen hebben.’

‘En dan het risico lopen dat hij Lisa…? No way. Ik zou het mezelfnooit vergeven.’

Maarten leest het sms-je van Lisa nog eens voor: ‘Vlg me nt en gn politie!’ Hij heeft het nog geen uur na de shoot out op de Place Bara ontvangen. ‘Datis toch duidelijk, hé? We mogen haar niet volgen en Lebeau wil er ook geen politiebij. Ik zou het mezelf nooit vergeven als…’

‘Lebeau zal ongetwijfeld vroeg of laat met haar naar Orval trekken,’onderbreekt Paul hem nogmaals. ‘Waarom heeft hij haar ontvoerd? Omdat zij deenige deskundige is die hij nog niet heeft omgebracht. Hij gaat ervan uit datzij hem naar de schat van Orval kan leiden, en deze keer zal hij wel uitkijkenom haar iets te snel het zwijgen op te leggen. Het geeft ons in ieder geval degelegenheid om iets te verzinnen.’

‘Dan moet het toch iets zijn waar geen politie bij te pas komt. Het zoual te zeer opvallen als daar in de ruïnes van Orval ineens een SpeciaalInterventie Eskadron neerstrijkt…’

‘Ze zouden er een stelletje undercoveragenten kunnen op afsturen. Toeristen zat die daar rondhangen.’

‘Geen sprake van, Paul.’

‘Maar wat wil je dan doen? Jíj kunt toch ook niet gaan rondhangen inOrval? Hij ként jou!’

‘Nee,’ mompelt Maarten. ‘Ik ga daar niet rondhangen, en jij hoeft dat ookniet te doen. Jou kent hij wel niet, maar je zou er van weinig nut zijn…’ AlsPaul hem onbegrijpend aankijkt, voegt hij eraan toe: ‘Maar als mijn hypotheseklopt, is er wel iemand anders die in Orval poolshoogte kan nemen, zonder datLebeau meteen domme dingen gaat doen…’

31. Out of the Body met Miss Jourdain en Miss Moberley... en Madame Royale natuurlijk!

2011-10-04T09:31:00.000-07:00

31.

Er waren tijden dat Lisa aan haar gave dacht als aan een ziekte, dat zezich afvroeg of ze soms schizoïde was. Met onregelmatige tussenpozen herhaalde‘het’ zich. Soms trad ze uit haar lichaam, en dan leek het alsof haar zielverhuisde en een ander onderkomen vond. Soms had ze alleen maar een black outvan een paar seconden, dan weer was ze uren buiten westen – maar altijd brachtze van die out of the body experiencesherinneringen mee aan een leven dat ze nooit had geleefd. In haar nachtmerries gingze naar duistere plekken in het verleden en daarna beschreef ze haar dromenvoor een deel bewust en zoals een schrijver dat zou doen, met de inzet van alhaar verstandelijke vermogens, en voor een deel onbewust in het automatischschrift dat uit haar ouderwetse magische schrijfmachine ratelde. Dan leek heter op dat ze ‘overgenomen’ werd door eenandere identiteit, door een vreemde persoonlijkheid, door een alien. Ze kon het niet beter omschrijvendan met die aan horror en science fiction ontleende term.

Uittredingen, visioenen, reïncarnatie… Er bestond heel wat literatuurover, maar wat haar overkwam was toch wel heel specifiek. Het was begonnen bijNostradamus en het had zich vervolgens gericht op een van zijn geliefkoosdethema’s: het Franse koningshuis. Lisa had een massa boeken over ‘paranormaleervaringen’ verslonden, en wat haar overkwam, leek nog het meest op wat daarinomschreven werd als ‘astrale reizen’. Het fysieke lichaam bezat een getrouwekopie die het ‘fijnstoffelijk dubbel’ of ‘astraal lichaam’ werd genoemd en dieuit het fysieke lichaam kon treden om excursies te ondernemen in de vierdedimensie van het collectief onderbewustzijn, van de droom. Verscheidenemediums, zoals Sylvan Muldoon of Edgar Cayce, hadden hun reiservaringen in dieandere werkelijkheid beschreven. Door een of andere katalysator – haar botsingmet het standbeeld van Nostradamus? – kon Lisa nu ook driedimensionaaltaferelen uit het verleden herbeleven, met alle daarbij horende zintuiglijke waarnemingen.Misschien was Nostradamus zelf ook in de eerste plaats een medium geweest.

Tijdens haar lectuur over dit soort onderwerpen, werd Lisa’s aandachtspeciaal getrokken door wat wel eens het beroemdste van alle ‘fantoomtaferelen’werd genoemd. In de zomer van 1901 ondernamen Miss Eleanor Jourdain en MissAnnie Moberley uit Oxford een reis naarFrankrijk. Op 10 augustus bezochten ze Versailles, waar ze bij het PetitTrianon een weg kozen die hen confronteerde met twee in eigenaardige langejassen en een driekantige steek uitgedoste mannen. De twee vrouwen warenverdwaald en vroegen de weg, die hen in gebarentaal werd getoond. Zo bereiktenze een houten keet, waar ze een vrouw en een meisje van een jaar of vijftien inde deuropening zagen staan. Het meisje strekte haar handen uit naar een kruikdie door de vrouw werd vastgehouden, maar Miss Jourdain en Miss Moberley haddende indruk dat het tafereel te midden van de handeling plotseling was ‘bevroren’– nu zouden we het vergelijken met een film die stilgevallen was.

Vervolgens kwamen ze bij een bos, waarachter een paviljoentje lag. Erstond een man voor, die een breedgerand hoofddeksel droeg en van wie hetpokdalige gezicht de beide vrouwen een sterk afgrijzen inboezemde. Het volgendeogenblik stond er echter opeens een jongeman voor hen, die hen toeriep dat ze nietverder mochten gaan. ‘Cherchez la maison!’ schreeuwde hij, om daarna spoorlooste verdwijnen. De beide dames vervolgden hun wandeling, die hen nu bij eenbeekje bracht, waarlangs ze in een tuin met een fraai landhuis terechtkwamen.Op het grasperk zat een uitzonderlijk mooie vrouw van middelbare leeftijd,gekleed in een groene zomerjurk, met een hoedje op het hoofd en een schetsboekop de knieën. Kort daarop verscheen daar ook een jongeman die hen de weg terugnaar het Petit Trianon wees.

Miss Jourdain en Miss Moberley verzwegen aanvankelijk hun griezeligeervaringen voor elkaar, ook omdat ze allebei meenden gehallucineerd te hebben.Ten slotte konden ze hun geheim niet langer voor zich houden en realiseerden zezich dat ze hadden deelgenomen aan ‘een gebeuren dat buiten de erkenderealiteit lag’. Ze besloten hun belevenissen onafhankelijk van elkaar op papierte zetten en kwamen zodoende tot de conclusie dat ze een achttiende eeuwsegebeurtenis hadden meegemaakt en dat de meeste beelden die ze hadden gezienovereenstemden. Tien jaar later pas durfden ze hun relaas te publiceren in hetboek An Adventure. Miss Moberley,hoofd van een Oxford college, en Miss Jourdain, een geschiedkundige die in 1904een doctorstitel verwierf, kwamen tot de conclusie dat de dame op het gazonMarie Antoinette moest zijn geweest. Hun aandacht spitste zich toe op 5 oktober1789, de laatste dag die Marie Antoinette in het Petit Trianon haddoorgebracht. De pokdalige vent zou niemand minder geweest zijn dan AntoineSanterre – Lisa had hem in hààr visioenen ook gezien – van wie de plotseverschijning gruwelijke voorgevoelens wakker riep in de koningin…

Marie Thérèse werd vijftien en tante Elisabeth haalde een mooie blauwestrik van haar zomerjapon, friste die op in hun waswater en streek hem glad opde rand van de haardplaat. De strik was nu een haarlint, waarmee de blondekrullen van Marie Thérèse keurig bij elkaar gebonden konden worden.

Hun tweede Kerstmis in de Temple verliepzo mogelijk nog droeviger dan de eerste. Mamanzong niet meer voor de koning; hij was al bijna een jaar dood en wat erprecies met maman was gebeurd, wistenMarie Thérèse en tante Elisabeth nog niet. Er waren immers geen bewakers overgeblevendie hen goed gezind waren en iets over haar lot wilden vertellen.

Nieuwjaar ging voorbij en alle dagen waren eender.

Op de avond van de negentiende januari van het jaar 1794 hoorde Marie Thérèsegestommel beneden. Het was buiten nog helder genoeg om door een kijkgaatje inde luiken te zien hoe schoenlapper Simon en zijn echtgenote vertrokken, ondereen hels kabaal, met hun pakken en zakken op een kruiwagen geladen. Hun taakwas volbracht.

De politieke omstandigheden waren ondertussen ook weer veranderd. DeHeren van de Revolutie werden door Heren van de Terreur naar het schavotgesleept en deze Heren van de Terreur werden door weer andere Heren aangeklaagden genadeloos onthoofd. Oude complotten werden vergeten en ingeruild voornieuwe, zoals je van kleren wisselde. De nieuwe Heren van de Terreur waren nietnoodzakelijk op de hoogte van de plannen die de oude Heren hadden gesmeed, enals zij ervan op de hoogte waren, keurden zij die ook niet noodzakelijk goed.

Hoe dan ook, de nieuwe Heren van de Terreur achtten het raadzamer allesporen te laten verdwijnen die erop konden wijzen dat het niet de dauphin was geweest, maar Monsieur Monstre die een moeder had beschuldigdvan de laagste en smerigste misdaden die men zich kon inbeelden. Alle tekensdie wezen in de richting van het oude complot dienden uitgewist te worden, endaar hoorde ook Monsieur Monstre bij.Hij werd vriendelijk bedankt voor bewezen diensten; de plaats van de kroonprinshoefde niet langer ingenomen te worden door een dubbelganger, terwijl het echteexemplaar diep in de geheime krochten van de Temple achter de hand werd gehouden. Een achterlijke jongen vanzijn leeftijd ongeveer volstond.

Het werd mei en Marie Thérèse voelde zich slap en lusteloos. Buiten moesthet nu heerlijk toeven zijn. Tante Elisabeth vroeg of ze op het terras van detoren mocht wandelen, maar haar verzoek werd afgewezen. Marie Thérèse kloegvoortdurend over hoofdpijn en tante Elisabeth informeerde naar een dokter. DeHeren van de Terreur stelden zelf een diagnose: Marie Thérèse was zo gezond alseen visje in de zee, zeiden ze.

Op de avond van de negende mei, toen Marie Thérèse en haar tante naarbed wilden gaan, knarste de ijzeren deur open. Ze trokken hun kleren weer aanen maakten ook de tweede deur open, die aan de binnenkant gesloten kon worden.Een paar Heren van de Terreur kwamen binnen en blaften tante Elisabeth toe datze hen moest volgen.

‘Het zal wel weer voor een ondervraging zijn,’ zei ze. ‘Ik kom gauwterug.’

‘Nee, je komt niet terug, citoyenne!’snauwde er een. ‘Neem je nachtmuts en volg ons!’

‘Vraag dringend een vrouw als bewaakster,’ fluisterde tante Elisabethnog, terwijl ze al weggeleid werd.

Men gunde haar zelfs de tijd niet om afscheid te nemen van haarnichtje.

Marie Thérèse hoorde het rijtuig wegrijden. Nu was ze helemaal alleen. Wieze liefhad, was verdwenen. Haar vader, maman, een broertje dat onder haar ogen veranderdwas in een Monster dat ze nu zelfs niet meer zag of hoorde. En ten slotte tanteElisabeth... Marie Thérèse bleef alleen achter tussen deze metersdikke muren,omringd door vijanden en gespuis dat haar haatte en voortdurend vernederde enbeledigde...

‘Waar is tante gebleven?’ vroeg ze.

‘Een luchtje gaan scheppen,’ grijnsden de Heren van de Terreur, terwijlze heel goed wisten dat tante Elisabeth al op de beruchte dodenkar haar laatstetocht door Parijs had gemaakt.

Marie Thérèse dacht aan de raad van tante Elisabeth en vroeg of hetmogelijk was dat een vrouw haar zou bewaken. De Heren van de Terreur lachtenhaar bij wijze van antwoord alleen maar uit. Of ze beloofden haar minzaam datze het onderwerp zouden aansnijden op een van hun volgende vergaderingen, enalles bleef zoals het was – behalve dan dat de veiligheidsmaatregelen weerverscherpt werden.

Marie Thérèse begon zich als een hond aan een te korte ketting tevoelen. Het tafelmes dat ze de jongste tijd mocht gebruiken, moest ze weerafgeven. Ze mocht geen schaartjes meer gebruiken voor haar handwerkjes. Zemocht geen kaarsen meer hebben, geen vuurslag, geen warm water voor een bad. Boekenontving ze ook niet meer; behalve haar gebedenboeken bezat ze nog slechts eenhandvol reisverhalen die ze nagenoeg helemaal uit het hoofd kende. Op deonmogelijkste uren kwam de een of andere machtige Heer van Terreur op bezoek.Dan werden de deuren met veel lawaai open- en dichtgegooid en schreeuwde men: ‘Vive la République!’ Zo kreegze tenminste de tijd om zich behoorlijk aan te kleden, waarover de Heren van deTerreur dan altijd zeer verwonderd waren, wanneer ze eindelijk in haar kamer verschenen.

Op een avond – ze lag al in bed – stelden haar bewakers een nieuwe hoofdcipieraan haar voor, een zekere Laurent. Hij gedroeg zich voorkomend en inschikkelijken hij bezocht haar vanaf dat moment iedere dag, soms tot drie keer toe.Laurent onderzocht de tralies niet eens, wat de anderen altijd hadden gedaan,en hij bezorgde haar opnieuw een vuurslag en schrijfgerei. Zodra ze over maman begon, antwoordde hij echter netals zijn voorgangers dat hij bij de eerste de beste gelegenheid het onderwerp zouaansnijden.

Het was deze Laurent die Marie Thérèse korte tijd later nieuws brachtover de toestand van haar broertje. Hij vertelde haar dat hij de kleinekroonprins had aangetroffen in een kamer die herschapen was in een onzindelijkhol. De jongen bleek niet in het vroegere bed van zijn vader te slapen, maar ineen kleine krib in de vorm van een wieg, die in het midden van de kamer stond.In deze krib, op een kale matras, lag hij ineengedoken, zijn beentjes hoogopgetrokken. De ‘wieg’ was veel te klein voor hem.

‘Toen ik de kamer binnen kwam, dacht ik dat hij sliep. Hij bleef immersonbeweeglijk in dezelfde houding liggen. Maar toen zag ik dat hij zijn ogen hadgeopend en ik vroeg hem waarom hij liever in die wieg lag dan in het grotebed. Zonder te verroeren, antwoordde hijmoeizaam – ik verstond hem bijna niet – dat hij in de krib niet zoveel pijn hadals in het bed.’

Laurent vroeg de arme jongen of hij ziek was en waar hij pijn had, enhet kind wees zwijgend naar zijn hoofd en zijn knieën.

‘Kun je opstaan?’ vroeg Laurent. De jongen reageerde niet.

Laurent zette hem voorzichtig op zijn benen, om te zien of hij konlopen. Nauwelijks stond de jongen rechtop, of hij zocht weer steun tegen dekrib, waarin hij zich luttele ogenblikken later liet neervallen.

‘Zijn kleren bestonden uit een vestje en een broek van grijs laken. Debroek was te nauw en scheen hem te hinderen. Om te zien wat hem scheelde,knipte ik de beide broekspijpen aan de zijkant open, tot boven zijn knieën. Diewaren afschuwelijk gezwollen en grauwwit van kleur. Hij had ook zweren op zijnarmen en zijn hals lag geheel open van de schurft.’

Laurent vroeg of hij iets wilde eten. De jongen schudde het hoofd.

‘Wil je dan iets drinken?’

De jongen mompelde: ‘Laat me slapen. Zodat ik kan sterven...’

De toren had een geweldige weergalm. Marie Thérèse kon het in haarkamer horen wanneer de grendels van de cel van de kroonprins verschoven werden,en de jongen die daar langzaam krepeerde, moest duidelijk het tikken van dedobbelstenen gehoord hebben op de tafel in de kamer boven hem, als zijtric-trac speelde. Na het bezoek van Laurent begon Marie Thérèse weer watrumoer in de kamer van de kroonprins te horen. Er werd geklopt en getimmerd enze hoorde bezoekers komen en gaan. Ze hoorde mannen praten, maar de stem van degevangene hoorde ze niet. Ze vroeg zichaf hoe het kwam dat haar prikkelbare, luidruchtige kleine broertje zo opeens indiepe rust en stilzwijgen was vervallen. Had een half jaar eenzaamheid hem zowanhopig gemaakt dat hij zelfs niet meer kon kreunen? Het was mogelijk. Tochmeende ze haar broer beter te kennen dan dat. Als hij zich eenzaam en verlaten voelde,ging hij roepen en schreeuwen. Hij zou tot bloedens toe met zijn vuisten op dedeur gebreukt en wild om zich heen geschopt hebben, tot hij niet meer kon.

Wat hadden ze met MonsieurMonstre gedaan, dat hij sprakeloos was achtergebleven?

Laurent kreeg hulp van een vrouw die de haren van het verwaarloosdekind knipte, zijn hoofd van ongedierte zuiverde, hem baadde en voorzag vanschoon linnen. Een chirurg trachtte de kliergezwellen en wonden in zijn hals enaan zijn hoofd te genezen. Laurent liet het bed halen dat Marie Thérèse vroegergebruikte – ze sliep nu in dat van haar moeder – omdat het bed van de jongenverpest werd door ongedierte. En zijn kamer werd grondig schoongemaakt.

‘Hij zal nu spoedig opknappen,’ beweerde Laurent. ‘Al twijfel ik eraanof hij geestelijk ooit nog wel de oude zal worden. Was hij vroeger ook al eenbeetje… achterlijk?’

Het ging wat beter met de gevangene en hij mocht zijn wandelingen ophet terras van de toren hervatten. Marie Thérèse herinnerde zich het smalle,diepe vensterraampje in de antichambre,waar maman zovele uren had zittenuitkijken naar haar zoon. Een paar keer kon zij de zieke daar nu ook naar bovenzien klimmen, ondersteund door Laurent. Ze kon zijn gezicht niet zien, maar hetging om een lange magere jongen. Zijn bewegingen waren zo sloom dat eronmogelijk de kwieke Charles van weleer in te herkennen viel. Als een kreupelegrijsaard kroop hij moeizaam naar boven, het hoofd diep over zijn borstgezonken.

De zomer ging voorbij en toen het kouder werd, zorgde Laurent voorhout, zodat Marie Thérèse vuur kon maken in de haard. Haar handen die van dekou al begonnen op te zetten, genazen. Ze zou er deze keer niet zo’nverschrikkelijke kloven in krijgen als tijdens de vorige winter, toen ze aanwintervoeten leed en de huid van haar gezicht ruw werd en barstte. Ze kreeg ookkaarsen van Laurent, zodat ze niet meer zo vroeg naar bed hoefde te gaan.

Laurent werd opgevolgd door de al even vriendelijke meneer Gomin. Hetvoedsel werd beter; Marie Thérèse kreeg regelmatig schoon linnen en nieuweboeken en ze mocht ook weer schrijven. Maar de eenzaamheid bleef. En de pijn.En de onzekerheid over het lot van mamanen tante Elisabeth. De afschuw voor MonsieurMonstre.

Marie Thérèse dacht veel na in die dagen. Ze dacht aan een zwijgendemeerderheid van brave burgers die de voortdurende revolutie zo beu waren alskoude pap. Marie Thérèse had weinig verbeelding, maar ze had er genoeg van omzich voor te stellen dat het volk op een dag naar de Temple zou trekken omzich meester te maken van Louis XVII en hem uit te roepen tot koning vanFrankrijk. En wie of wat zouden ze dan te zien krijgen? Een kind, zo achterlijkdat de de oproerlingen noodgedwongen zouden afzien van hun voornemen de kroonprinszijn troon terug te schenken. Zelfs een vermeende kroonprins kon voor de Herenvan de Terreur een belangrijk onderpand zijn tijdens onderhandelingen metkoningsgezinde partijen. De dauphin kon geruild worden voor goud. Misschienwist hij zelfs waar het fortuin van de Bourbons gebleven was.

Het werd lente. Gomin en zijn helper, de heer Lasne, lieten Marie Thérèsehaar dagelijkse wandelingen boven op de torengalerij hernemen. De zogenaamdekroonprins zag ze daar niet meer. ‘Zijn opgezette knieën en enkels maken hemhet lopen bijna onmogelijk,’ deelde Lasne haar mee. ‘Maar wees gerust, uw broerkrijgt nu geneeskundige hulp van dokter Pellatan, en dat is een zeerbehoorlijke arts.’

De zomer kwam en hoe warmer het werd, hoe langer Marie Thérèse haarwandelingen liet duren. Tijdens zo’n wandeling kreeg ze te horen dat ‘LouisCharles Capet’ was gestorven. De arme stumperd werd begraven in een armoediggraf. Ze bleef er volmaakt gelijkmoedig bij. Als het werkelijk haar kleinebroertje was dat daar werd begraven, lag er een Monster in het armengraf. Enals hij het niet was, waar was hij dan gebleven?

Marie Thérèse kreeg een gezelschapsdame. Ze noemde zich een vriendin enze klampte de Heren van de Revolutie aan: ‘Moet zij nu echt in die somberetorenkamer opgesloten blijven? Moet zij daar soms ook wegkwijnen zoals dekroonprins?’

Een paar dagen later gingen alle deuren in de toren open voor MarieThérèse, ook die naar de tuin. Alleen de poorten naar de buitenwereld blevendicht. Blijkbaar had de dood van het kind van de Tempel in Parijs toch enigeindruk gemaakt. Er kwam zelfs een afvaardiging uit Orléans pleiten om Madame Royale in vrijheid te stellen. Zo diende zijn dood toch nogergens voor.

Het voorstel uit Orléans werd gunstig ontvangen door de Heren van deRevolutie. ‘We zouden u naar Oostenrijk kunnen verbannen,’ deelden ze MarieThérèse mee. ‘In ruil kunnen de Oostenrijkers dan een aantal krijgsgevangenFransen vrijlaten.’

En zo genoot Marie Thérèse van een steeds milder regime. Haar deur gingalleen ‘s nachts nog op slot en in de tuin kon ze het volle daglicht weer zien,de bomen en de bloemen en het gras dat zo groen was dat het bijna pijn deed aande ogen. De zon tintelde op haar huid en daar onder die smetteloos blauwe hemelhoorde ze voor het eerst in lange tijd de vogels weer zingen. Maar dat allesslaagde er niet in haar koude hart te verwarmen.

De Oostenrijkers onderhandelden met Frankrijk om haar vrij te krijgen.Ze schenen niet al te ongeduldig naar haar komst uit te kijken. De prijs voorhaar vrijheid – een stuk of wat Heren van de Revolutie – was hun blijkbaar tehoog.

Marie Thérèse begon op te zien tegen de vrijheid waar ze zo naar hunkerde.Wat voor een vrijheid moest dat worden? Wat stond haar buiten deze muren nog tewachten?

Ze vernam wat er met maman entante Elisabeth was gebeurd, en in feite was dit al geen nieuws meer. Ze hadniet anders verwacht.

Marie Thérèse was nu een wees. Ze stond alleen op de wereld. Maar datde Oostenrijkers niets hadden gedaan om mamante redden... Het stemde haar bitter. In Frankrijk had men haar proces met opzetuitgesteld en daarna weer gerekt in de hoop dat Oostenrijk – de winnende partijin de oorlog – een voorstel zou formuleren. Maar blijkbaar kon de Oostenrijksekeizer geen afstand doen van een paar veroverde steden in ruil voor het levenvan zijn tante. Marie Thérèse vroeg zich af wat zij in deze omstandigheden nogmocht verwachten van die Oostenrijkse familie van haar. Was het niet beter vooreeuwig opgesloten te blijven in de Tempel?

In de straten van Parijs deed het gerucht de ronde dat Madame Royale wel eens in de tuin van deTempel wandelde. De vensters van dehuizen in de rue de la Corderie en de rue de Beaujolais raakten met de dag beterbezet. De mensen zwaaiden met zakdoeken naar Marie Thérèse en ze gooiden haarbloemen toe. Het leek net of die straten alleen maar door koningsgezinden werdenbewoond.

Een groot deel van het volk was toen inderdaad al tot andere inzichtengekomen. Hoewel men nog altijd niet kon zeggen dat de meeste Fransen nu koningsgezindwaren geworden, hadden ze toch wel meer dan hun buik vol van de Revolutie.

Op de ochtend van de achttiende december 1795 verzocht men Madame Royale zich klaar te houden. Deonderhandelingen waren tot een goed eind gebracht, Marie Thérèse werd invrijheid gesteld.

Het was de vooravond van haar zeventiende verjaardag.

30. Gunfight at the Bara Place

2011-09-26T07:36:00.000-07:00

30.

Het is al acht uur geworden en Lisa slaapt nog. Maarten trekt haastig watkleren aan; hij heeft niks te eten in huis en een heerlijke brunch lijkt hem wel wat. Hij is vanplan gauw wat boodschappen te doen en Lisa te verrassen, waarna ze eengezamenlijk plan de campagne kunnenuitstippelen. Er zijn een boel vragen waarop hij nog een antwoord wil krijgen –eerst en vooral ook van haar. En mag het in deze omstandigheden nog veiliggenoemd worden haar werk in Orval verder te zetten?

De moorden op Rombaut en Lombard hebben te maken met Nostradamus en hetfortuin van de Bourbons, zoveel is duidelijk. In de voorspellingen vanNostradamus is een code verwerkt, die een contrarevolutie zal ontketenen, dieingewijden naar de schat van Orval moet leiden, die opnieuw een Bourbon op detroon van Frankrijk kan zetten. En er zijn lui op pad die er niet voorterugschrikken een moord te plegen, en nog een moord, om de geheimen van deziener uit de Provence te ontsluieren.

Op de stoep voor het hoge herenhuis waarvan hij de tweede verdiepingbetrekt, neemt Maarten even de tijd om te genieten van het eerste zonlicht vaneen nieuwe zomerdag. Met volle teugen ademt hij het fijn stof van debedrieglijk frisse ochtendlucht in. Hier, aan de Place Bara, stik je daar opdit uur van de ochtend nog net niet van.

Het volgende ogenblik hoort Maarten een harde droge knal en in eenfractie van een seconde denkt hij aan het geluid dat een loodjesgeweer maakt ineen schietkraam op de foor. Maar dan springt slechts een paar meter van hemvandaan de zijspiegel van een auto aan scherven, alsof de onzichtbare schuttermet opzet niet op de pijpjes maar op de prijzen heeft gemikt.

In een reflex duikt Maarten weg achter een donkerblauwe Audi 80. Zijneerste bewuste gedachte neemt de vorm aan van een wat paniekerige enbinnensmonds geformuleerde vloek: ‘Shit, godverdomme!’ Blijkbaar is hij er nietin geslaagd hun achtervolger van zich af te schudden en zit de moordenaar vanRombaut & Lombard hem nu ook al op zijn vel. Maar waarom zou hij/zij MaartenDejonckheere willen neerleggen?

Het gaat allemaal in een flits door hem heen, terwijl hij machtelooszit toe te kijken vanachter de motorkap van de Audi 80. Dit is ook het enigedat hij voorlopig kan doen, beseft Maarten: machteloos toekijken, met een hartdat hij tot hoog in zijn keel kan voelen kloppen. Als de killer hem hier opstraat en bij klaarlichte dag wilde overhoop schieten, dan zal hij ondertussen ookwel gemerkt hebben dat zijn eerste poging is mislukt. En het enige wat Maartenkan doen, is afwachten tot hij een tweede poging onderneemt.

Waarschijnlijk houdt zijn belager zich daar nog ergens verborgen.Maarten kan zijn dekking niet verlaten zonder het risico te lopen vol gaten geschotente worden. En als de killer straks op hem af komt lopen om hem met eenprofessioneel nekschot te executeren, wat kan hij dan doen om dat teverhinderen?

Niks, beseft Maarten. Hopen op een mirakel.

Gedurende een twintigtal tellen hoopt Maarten uit alle macht, metgebalde vuisten en gesloten ogen. Hij stuurt zelfs een stuk of watschietgebedjes naar de hemel waarin hij al lang niet meer gelooft. Vooralsnogblijft een mirakel uit, maar er gebeurt ook niets onherstelbaars – zijn uniekeen hem bijzonder dierbare karakterkop wordt bijvoorbeeld niet aangruizelementen geknald.

Maarten waagt het erop die kop van hem even boven de motorkap van deAudi te vertonen. Op een hoek van de Place Bara staat een groepje mensen bijelkaar, druk gesticulerend. Ze speuren het plein af in alle richtingen.Waarschijnlijk zijn zij de enigen die de schoten in het ochtendrumoer alsdusdanig hebben herkend, maar weten zij ook niet waar ze de schutter precies moetensitueren.

Ondertussen rijden auto’s af en aan, zonder te vertragen.

Dan weerklinkt van aan de overkant van het plein een forse mannenstem.‘Mijnheer Dejonckheere?’

Een eenvoudig ‘ja’ kan volstaan als antwoord, maar in de gegevenomstandigheden zou het nogal idioot klinken, vindt Maarten. En dus houdt hijzijn mond.

‘Het was niet op u dat hij schoot, mijnheer Dejonckheere. Hij moest mijhebben.’

Maarten waagt een nieuwe blik boven de rand van de motorkap. Ofwel zitde schutter aan de overkant comfortabel verschanst in een huis en heeft hijgeschoten vanuit een raam, ofwel zit hij achter de container voor glasafval,ofwel achter een auto. Dat zijn veel ofwels.

‘Wie is hij en wie bent u?’ roept Maarten dus.

‘Hij zit links achter u… Jean Lebeau.De ontsnapte gangster. Hij heeft Rombaut en Lombard vermoord.’

Maarten werpt een snelle blik over zijn schouder, naar het oude hogeherenhuis dat zich in niets onderscheidt van het oude hoge herenhuis waar hijeen flat betrekt. Alleen heeft het huis waar Maarten woont een vuil en donkerportiek waar het altijd stinkt naar kattenpis en het aanpalende herenhuis eensousterrain die werd ingericht als garage. Blijkbaar is het daar dat Jean Lebeauzich schuilhoudt. Als de man aan de overkant tenminste de waarheidspreekt.

‘En wie bent u?’

‘Alain Aaertgeest. Privé detective. Ik werkte voor Lombard. Wij hebbenelkaar al…’

De man aan de overkant – Alain Aertgeest of hoe hij ook mag heten –maakt zijn zin niet af en het volgende ogenblik snapt Maarten ook waarom. Eenjonge vrouw in een bloemrijke zomerjurk – het vroege zonlicht schijnt uitbundigdoor de dunne stof – steekt het kruispunt over en komt zijn richting uit, overhet voetpad waar hij ineengedoken achter een Audi zit. Ze heeft de schotenongetwijfeld niet gehoord of als dusdanig geïdentificeerd en tot overmaat vanramp duwt ze een buggy met een dreinende peuter in. Zo dadelijk zal ze hetsousterrain passeren, waar Jean Lebeau zich schuilhoudt.

‘Mijnheer Dejonckheere! Doe haar stoppen!’

De jonge vrouw ziet Maarten gehurkt achter de Audi zitten, neemt hemargwanend op, vertraagt.

‘Blijf staan!’ roept Maarten haar toe. ‘Arrête! Er wordt geschoten!’

Blijkbaar verstaat de jonge vrouw hem niet. De kleine in de buggy heeftnet een nieuwe huilbui ingezet. Waarschijnlijk denkt ze met een flauwe plezantete maken te hebben, of met een kerel die een slag van de molen heeft gekregenen daar nu, gehurkt achter een auto, allerlei obscene gebaren zit te maken. Dejonge vrouw trekt zich dus niets aan van de grimassende en wild gebarendezonderling; ze steekt haar neus in de lucht en versnelt haar pas.

Ter hoogte van het sousterrain gebeurt het onvermijdelijke: een manduikt op uit de diepte, rukt het handvat van de buggy uit de handen van dejonge moeder en zet haar voetje, zodat ze struikelt, valt en naar beneden rolt,het sousterrain in. Dekking zoekend achter de buggy, begint de man vervolgensnaar de overkant van de Place Bara te lopen. De peuter in de buggy kraait hetuit van dolle pret – eindelijk actie! – en met een plotseling droog gewordenmond beseft Maarten wat Jean Lebeau van plan is: zo lang hij zich schuilhoudtachter de buggy-met-inhoud zal de man aan de overkant – privé detectiveAertgeest? – niet durven schieten, uit angst de peuter te treffen.

Jean Lebeau heeft het plein voor zowat de helft overgestoken, wanneerMaarten een forse gestalte in een grijze regenjas achter de glascontainervandaan ziet komen. Hij krijgt nog net de tijd om te mompelen: ‘Fuck… John Wayne!’ – en zich vervolgensplat op de grond te gooien. Want dan bevindt hij zich al in het midden van eenheuse shoot out, een Gunfight at the Bara Place. Kogelsricocheteren fluitend en slaan gaten in de muren van de huizen; een ruit vliegtaan diggelen en een autoband loopt sissend leeg.

Het groepje ramptoeristen dat zo-even nog gezellig stond te keuvelen,stuift in alle richtingen uiteen, vlucht weg, zoekt dekking. De jonge moederkomt gillend uit het sousterrain geklauterd. De man in de grijze regenjas,privé detective Alain Aertgeest, probeert te ontkomen aan zijn belager die nogsteeds een buggy-met-inhoud voor zich uit duwt. Gebogen achter de auto’s rent hijverder, maar dan houdt hij plotseling op een mens van vlees en bloed te zijn.Van het ene op het andere ogenblik wordt hij een marionet – en het is eenzenuwzieke poppenspeler die aan de touwtjes trekt. De armen en benen van Aertgeestschoppen en slaan alle kanten uit, zijnlichaam schokt en slingert zich in de onmogelijkste bochten, en hij gaat op de grond liggen stuiptrekken terwijl zichonder hem een snel groter wordende rode plas vormt.

Lebeau duwt de buggy van zich af – de kleine passagier heeft nog steedsde tijd van zijn leven en klapt verrukt in zijn mollige handjes – zodat dezestuurloos het plein over hobbelt, tegen de stoeprand aan botst, overkop gaat.De peuter maakt onzacht kennis met de straatstenen en begint van de weeromstuitoorverdovend te krijsen.

Terwijl Maarten zich als verdoofd opricht, keert Lebeau op zijn passenterug. De gangster zwaait vervaarlijk met zijn wapen en Maarten duikt weer naarde grond, er zorg voor dragend dat hij de Audi 80 tussen hem en zijn belager houdt.

Tot zijn niet geringe verbazing merkt Maarten dat Lebeau niet de minsteaandacht meer schenkt aan hem… maar recht het oude herenhuis in loopt, waarLisa Groenendaal zo-even nog de slaap der onschuldigen sliep…

29. Monsieur Monstre / Hertogin Caïn

2011-09-15T09:36:00.000-07:00

29.

Uit Nostradamus en de verloren dauphin:

Marie Thérèse, ook bekend als Madame Royale of hertogin Caïn, woonde in Koerland bij ‘oom Provence’, die onder denaam Louis XVIII aanspraak maakte op de troon van Frankrijk. Tenminste, zo langLouis XVII dood en begraven zou blijven. HertoginCaïn – zij had haar bijnaam niet gestolen! – at uit de hand van ‘oomProvence’, die er ook voor zorgde dat zij kon trouwen met Louis Antoine, hertogvan Angoulême, aan wie Nostradamus het enigmatische vers heeft gewijd waarin deafstammelingen van de hertog in het apocalyptische jaar 1999 een vreselijkeoorlog moeten ontketenen. Het was een verstandshuwelijk dat een oplossing boodvoor de financiële problemen van de Bourbons die de terreur hadden overleefd.Als enige erfgenaam van haar ouders kon hertoginCaïn op die manier over een aanzienlijk vermogen beschikken. Een kleinbroertje dat als bij mirakel uit de doden was opgestaan, paste geenszins in ditplaatje.

… en Lisa was van dat alles een bevoorrechte ooggetuige. Soms, als zijndubbelganger op de binnenplaats een luchtje mocht scheppen, meende MarieAntoinette haar zoontje heel even te kunnen zien, door het betraliede vensterof door een gaatje in een zonneluik. Maar dan was dat Louis Charles nietlanger! Dan was dat reeds de Ander, MonsieurMonstre! Urenlang zag Lisa maman daarstaan, in de hoop een glimp van de kroonprins op te vangen, maar Monsieur Monstre keek niet een enkelekeer haar richting uit.

En Lisa zag het allemaal. Ze las in de notities van Karel Rombaut overMarie Thérèse, en ze zag Marie Thérèse handenwringend door de kamers van haarkoude kasteel van Mitau in Koerland lopen, met Louis Charles achter haar aan –of kon dat Karl Wilhelm Naundorff zijn? Het was te donker om het goed te kunnenzien, maar ze kon haar perfect horen als ze hem voor de voeten wierp dat zeniet geloofde in een Ander. ‘Er was geen Ander! Jij bent Monsieur Monstre, je benthet altijd geweest en ik heb het altijd geweten!’

Lisa was bij Marie Antoinette toen ze bitter vaststelde dat het Simonwel bijzonder veel plezier zou doen, nu hij de kroonprins van Frankrijk eenfiks pak rammel mocht geven als hij wat mispeuterd had. Marie Antoinette hadongelijk, maar Lisa kon het haar niet vertellen en voelde zich daar behoorlijkmachteloos bij. Het verleden lag vast, er viel nu eenmaal niets meer aan teveranderen.

‘Zo ziet ge maar hoe ver een arme kerel het kan schoppen in deze Tijdenvan Revolutie,’ grijnsde een bewaker. ‘Dit jongdat vroeger alles had wat zijn hartje begeerde – mooi speelgoed, prachtigekleren, lekker eten, onderdanige bedienden – is nu de gevangene van Simon deschoenlapper. Hij zal een echt volkskind maken van het jong. Uw kleine jongen wordt nog een Ware Zoon van de Revolutie, maman Capet!’

Marie Antoinette wist dat Simon kon lezen noch schrijven, dat hijvroeger een derderangs eethuisje uitbaatte in de rue de la Seine, dat hij daarna ondermeer stratenmaker en schoenlapper was geweest en dat hij nooit anders danbittere armoede had gekend, tot de Revolutie alles voor hem veranderde. Ze wistdat hij een lompe kerel was die het platte Frans sprak van de achterbuurten enze probeerde zich de gesprekken in te beelden die hij met haar kleine jongenvoerde.

Hoe hard viel het haar, toen ze merkte dat haar zoon dag na dag minderop haar zoon begon te lijken. Zijn asblonde haren raakten in de war, zijnkleren werden vuil, hij kreeg een vettige rode muts op het hoofd. MarieAntoinette riep hem niet, want ze was bang dat ze hem verdriet zou doen en zewas al blij dat ze gewoon wat naar hem kon kijken. Hij scheen niet nietongelukkig te zijn. Daar was ze dankbaar om. ‘Kinderen passen zich gemakkelijkaan,’ mompelde ze.

Marie Antoinette meende te zien wat Simon deed met Louis Charles – maaralleen Lisa zag hoe het er in werkelijkheid aan toe was gegaan. MarieAntoinette stelde zich voor hoe Simon dejongen tot een van de hunnen probeerde te maken en hem allerlei grofheden in demond legde, hoe hij de jongen opleidde tot een Ware Zoon van de Revolutie. Ditwas de taak van de eenvoudige schoenlapper, dacht ze: hij moest de dauphin doen vergeten dat het bloed vaneen koning door zijn aderen stroomde. Hij moest de kroonprins zijn waardigheidafnemen en bewijzen dat er geen wezenlijk verschil bestond tussen eenkoningszoon en een zoon van het volk...

En toen dwaalde Lisa alweer door de kille kamers van het kasteel vanMarie Thérèse in Koerland. ‘Als ik denk aan de manier waarop je ons hebtverraden, dan kan ik van de persoon die je bent geworden niet langer aflezen ofje de zoon bent van een koning of een zoon uit het soort volk dat ik veracht…’Lisa merkte best hoe de jaren van gevangenschap hun sporen hadden achtergelaten op het gezicht van Marie Thérèse.Ze was nog lang geen dertig, maar ze leek al een oude vrouw. Het mooie blondemeisje uit de Tempel was een onmogelijk schepsel geworden, in haar eens zovriendelijke blauwe ogen was een metaalachtige flikkering gekomen. De personenaan wie de uitzonderlijke gunst te beurt viel aan haar te worden voorgesteld,hielden aan hun kennismaking een ijzige herinnering over.

‘Ik hoorde je zingen en ik zagmaman rillen, Charles, als je dat zwarte lied van revolutie zong en achterhun rode vaandel aanliep... Allonsenfants de la patrie...’

Het was in die dagen dat MadameRoyale een tweede bijnaam kreeg: HertoginCaïn. Toen al waren er geruchten als zou haar kleine broertje uit de Tempel ontvoerd zijn. Maar hertogin Caïn schonk er niet de minsteaandacht aan. Zij wenste Louis Charles dood… en dat was al wat zij nog wenste. Pasna lang aandringen van een groot aantal hovelingen en dienaren die dekroonprins nog gekend hadden,, stond hertogin Caïn hem uiteindelijk eenonderhoud toe. Louis Charles reisde naar Koerland, deed zijn verhaal en toondehet litteken aan zijn lip, maar hertoginCaïn bleef er onbewogen bij. ‘Als jij bent wie je beweert te zijn, Charles,dan ben je een Monster. En aangezien ik geen Monster op de troon van Frankrijkwil zien, weiger ik mijn handtekening te plaatsen onder een document waarin ikverklaar dat jij bent wie je beweert te zijn…’

Lisa had het er wel eens met Karel Rombaut over gehad. Hoe een legendedie bij elkaar werd gelogen door de Heren van de Terreur ten slotte moeitelooswerd aanvaard als een historische waarheid. Het begon allemaal met Simon diezijn kleine jongen op een goede dag gevraagd zou hebben hoe hij aan ‘de wond opde gevoelige plaats’ was gekomen, die Louis Charles had overgehouden aan hetspelen met een stokpaard. Simon zou de dauphintoen verpleegd hebben. De jongen voelde zich niet bijster op zijn gemak toenhij daar zo naakt voor de schoenlapper lag. Simon lachte; Charles moest niet zopreuts zijn. ‘We zijn allemaal hetzelfde, hoor! Alleen weet de ene wat meer dande andere... Zo weet ik bijvoorbeeld dat jij onmogelijk aan dat soortverwondingen kunt zijn gekomen door paardje te spelen met een stok. Zal ik jeeens tonen hoe je je in werkelijkheid hebt bezeerd?’ En daarop deed Simon het jong met een knipoog zekere‘oneerbare handelingen’ voor.

‘Is het niet zo gebeurd, Charles? Heb je je niet bezeerd toen je ditsoort dingen deed?’

‘Nee... Natuurlijk niet!’

‘Toch is het zo, Charles. Kom, geef het maar toe!’

‘Ik eh... Ik weet het niet meer.’

‘Het ís zo, Charles Capet! Maar ik vraag me wel af… Wie heeft je datgeleerd? Spreek op! En kom me alsjeblieft niet vertellen dat je het jezelf hebtgeleerd, hé! Ik ben niet stom, Charles! Komaan… Wie heeft het je geleerd,Charles Capet?’

‘Ik heb het mezelf geleerd, Simon!’

‘Als een goed patriot moet je altijd de waarheid vertellen, Capet!’ En Simongreep de kroonprins bij een oor.

‘Ik weet het niet meer!’ jammerde het jong. ‘Ik weet het niet meer!’

‘Eerlijk antwoorden! Wie heeft je dat geleerd? Je kunt het van niemandanders dan van maman geleerd hebben, snotjong! Geef het toch toe!’

De dauphin was vuurroodgeworden. ‘Nee!’ jengelde hij. ‘Het is niet waar! Nee! Nee!’

‘Geef toe, Charles! Beken! Het was maman,nietwaar?’

‘Maman!... Ze mag hier nietsvan te weten komen! Als ze hier ietsvan te weten komt, zal ze verschrikkelijk boos worden! Ze zal zich diepschamen!’

Simon schudde het jong heftigdoor elkaar en schreeuwde hem toe dat het mamanwas die hem deze dingen had geleerd, toen Charles met haar in hetzelfde bedsliep. ‘Is het dààrvoor dat je zo graag naar haar terug wilde!?’

Het jong zweeg en boogschuldbewust het hoofd. Het jong zater verslagen bij. Het jong gafuiteindelijk toe en bekende alles.

Simon ging door, zachter nu. Hij zou die brave kleine jongen nóg eenswat vertellen, nóg iets dat maman methem deed als zij samen in bed lagen. En zijn tante deed mee. Was het niet zo?

En zijn grote zus die al mooie borstjes kreeg, vond het ook fijn. Washet niet zo?

‘Nee! Nee! Dat is... Onmogelijk!’

Simon schudde het jong doorelkaar tot de kamer voor zijn ogen in het rond bleef tollen. ‘En nu? Is het nunóg onmogelijk? Simon zal je wel eens gauw de waarheid leren spreken, CharlesCapet! Het kan me niet schelen wat de gevolgen zijn! Je moét de waarheidspreken! Is het niet zo? Af en toe een flink pak slaag, een paar dagen niemandzien en op water en brood zitten... dat kan al een heel stuk helpen! Is hetniet zo, Charles Capet?’

‘Ja!... Ja, het is zo.’

Tot zo ver het fabeltje dat in het leven werd geroepen door de Herenvan de Terreur. Het maakte deel uit van hun Grote Complot.

‘De koningsgezinden namen er sommige onderdelen van over,’ zei KarelRombaut, ‘maar de waarheid was dat er niets van waar was, natuurlijk.’

‘De échte Louis XVII werd door Simon achter de hand gehouden in de Temple, terwijl Monsieur Monstre werd klaargestoomd om zijn plaats in te nemen…’knikte Lisa.

En zij kon het weten. Want zij had hem daar gezien, net als Nostradamusvoor haar.

Hoewel het zomer was geworden, gingen maman, tante Elisabeth ofMarie Thérèse niet meer in de tuin wandelen. Ze waren te moe geworden. Van detrotse, majestueuze vrouw die Marie Antoinette in de Tuilerieën was geweest, bleefalleen een hoopje ellende over. Ze was nog geen achtendertig, maar leek met dieweduwensluier over haar wit geworden haren op een oude vrouw. Over haar ooit zosprankelende en levendige ogen lag nu een doffe glans, haar handen rusttenkrachteloos in haar schoot. Maman waszelfs geen dame meer, maman was nogslechts de abdis van een streng slotklooster dat behalve zijzelf niet meer dantwee andere slotzusters telde: een jonge vrouw van amper dertig en een meisjevan vijftien.

Maman schrok niet meer op als er om twee uur ‘s nachts hardop de deur van haar cel werd gebonsd. De Heren van de Terreur hadden haar man,haar kind, haar kroon, haar eer, haar vrijheid afgenomen... Wat kon ze nog meer verliezen? Iemand las haar een nieuwdecreet voor. Marie Antoinette Capet, de Oostenrijkse lichtekooi, moest nu ophaar beurt voor een volkstribunaal verschijnen. De koningin sprak geen woordtot deze mannen die haar als moordenaars midden in de nacht overvielen. Gelatenliet ze haar kleren doorzoeken, om zich pas daarna aan te kleden. Men nam haaralles af wat ze op zich kon dragen. Alleen een zakdoek mocht ze houden, en eenflesje met een krachtig medicijn, voor het geval haar krachten het begaven.

Marie Antoinette omhelsde haar dochter. ‘Beschouw tante Elisabeth alsje tweede moeder, Marie Thérèse,’ zei ze zacht.

Ze omarmde Elisabeth en ging toen met rechte rug, zonder zich ook maar eenkeer om te draaien, naar de deur van haar kerker. Ze daalde de trap af, zo sneldat het leek alsof ze de dood tegemoet wilde lopen. Zo haastig vluchtte MarieAntoinette weg uit deze middeleeuwse toren met zijn afschuwelijkeherinneringen, dat ze zich vergat te bukken bij de lage poort en haar hoofdstootte aan een balk.

‘Hebt u zich pijn gedaan, madame Capet?’ vroeg een bewaker.

‘Nee meneer,’ antwoordde ze rustig. ‘Niets kan mij nu nog pijn doen.’

Marie Thérèse zag maman nooitmeer terug. Ze bleef alleen achter met tante Elisabeth, doodsbang dat zij haarook zou worden afgenomen, of dat ze elders in de Tempel zou worden opgeslotenom het soort ‘opvoeding’ te krijgen dat haar kleine broertje nu kreeg. Wildenze tante Elisabeth ook dwingen de Carmagnolete zingen, of andere schunnige liederen?

Het was al oktober geworden toen Marie Thérèse door een aantal Herenvan de Terreur naar de kamer van Simon en Charles werd gebracht. Ze had er geenidee van wat men van haar verlangde en voor ze naar beneden ging, bad ze samenmet haar vrome tante om sterkte. Op de trap bood een Heer van de Revolutie haarhoffelijk zijn arm aan, maar ze negeerde hem. Toen ze de jongen zag van wie zemeende dat het haar kleine broertje was, liep ze op hem toe, sloot hem in haararmen en kuste hem. Maar uit haar ogen, uit haar hele houding sprak alleenafkeer. Hij zag er zo vies uit en zo... ànders.

Iemand scheidde hen en voerde haar verder de kamer in die ze sinds dedood van haar vader niet meer had betreden. Toen begon het verhoor dat drie uurin beslag zou nemen. In de loop van dat verhoor werd de jongen in wie zenauwelijks haar eigen kleine broertje herkende opnieuw de kamer binnengebracht.

De Heren van de Terreur lieten hem tegenover haar een aantalbeschuldigingen herhalen. Hij deed het duidelijk uit vrije wil, maar debeschuldigingen klonken ingestudeerd – en dat waren ze ook. De mislukte vluchtvan de koninklijke familie en hun aanhouding in Varennes kwamen ter sprake, enze vroegen Marie Thérèse of zij een idee had waar ‘de oorlogskas van LouisCapet’ gebleven was.

‘Nee,’ zei Marie Thérèse.

Ze hadden het over bewakers die omgekocht waren, over generaalJarjayes, de geschiedenis met de lantaarnopsteker – kortom, over alles wat meteen poging tot ontsnapping van de koninklijke familie uit de Temple in verband kon staan, zoalszekere verzen van Nostradamus die gecodeerde boodschappen zouden bevatten.Marie Thérèse ontkende alles, maar haar kleine broertje hield stug vol dat ze loog.

De Heren van de Terreur sneden gewichtig een nieuw hoofdstuk aan. Zeschraapten hun keel en lazen een verklaring voor. ‘Door Simon en zijn vrouwmeerdere malen op heterdaad betrapt op een slechte gewoonte die schadelijk isvoor de gezondheid, heeft Louis Capet ten slotte verklaard dat zijn moeder enzijn tante hem deze praktijken hebben bijgebracht. Het heeft hen dikwijlsvermaakt hem bij het uitoefenen hiervan gade te slaan. Het is ook meerderemalen gebeurd dat het kind dan bij de beide vrouwen in bed lag. Uit de manierwaarop de jongen zich uitdrukte, is het ons duidelijk geworden dat zijn moederhem eens zó benaderd heeft, dat geslachtelijke gemeenschap tot stand isgekomen.’

Deze walgelijke aantijging hadden de Heren van de Terreur, met zeventot acht handtekeningen eronder, op papier laten vastleggen. Marie Thérèse konhaar ogen niet geloven toen zij onder de verklaring – in een groot, moeizaam enonbeholpen handschrift – zijn handtekening zag staan: ‘Louis Charles Capet.’

‘Je hebt die lage beschuldiging wérkelijk volgehouden voor al dezevreemde mensen, jij addergebroed!’ siste ze.

Maar zelfs dàt was nog lang niet voldoende voor de Heren van deTerreur. Ze verlangden van haar dat zij ook een handtekening toevoegde aan deverklaring.

Marie Thérèse weigerde. ‘Het zijn leugens,’ zei ze.

De Heren van de Terreur bedreigden haar. ‘Dan zullen we jou ook eenverhoor dienen af te nemen, juffrouw Capet!’

Marie Thérèse perste haar lippen strak op elkaar.

‘Goed dan, Marie Thérèse Capet… Als je er zelf om vraagt… Welkespelletjes speelden jullie samen? Heeft je kleine broertje wel eens dingen metje gedaan die het daglicht schuwen? Heeft hij je, wanneer jullie samenspeelden, betast waar hij je niet mocht betasten, juffrouw Capet? Is het nietzo dat zijn moeder en zijn tante hem vaak tussen zich in lieten slapen? Kroopjij dan ook bij hen in bed, Marie Thérèse Capet?’

Ze was víjftien. Hij, MonsieurMonstre, nauwelijks negen. ‘Nee!’ antwoordde ze dus telkens weer, verdwaasden ongelovig en vernederd tot in het diepste van haar ziel. ‘Nee, nee, nee.Mijn broertje en ik zijn altijd goede vrienden geweest, en waar u het overhebt... Néé, dat is nooit gebeurd tussen ons!’

‘Je broertje denkt er anders over...’

‘Dat zijn dan leugens!’

Trots en overmoedig omdat men hem als een volwassene behandelde, zat hetbroertje in een grote leunstoel. Zijn benen bengelden heen en weer. Zijn voetenraakten de grond niet eens.

‘Ja,’ zei hij. ‘Ja, ze liet zich graag betasten. Ze vroeg me die dingenbij haar te doen. We kropen met ons allen samen in bed en dan deden we wat ubeschrijft, meneer.’

Marie Thérèse besefte dat ze hem niet eens dronken hoefden te voerenmet goedkope brandewijn. Die stuntelige handtekening had hij ook niet onderdwang gezet. Hij verraadde hen uit vrije wil, omdat hij het leuk vond.

‘Je verklaring zal maman ophet schavot brengen, Charles! Dat besef je toch!?’

Hij haalde ongeïnteresseerd de schouders op.

Na Marie Thérèse werd tante Elisabeth met Monsieur Monstre en zijn schaamteloze beschuldigingengeconfronteerd. Minachtend wierp ze het papier weg waarmee de Heren van deTerreur stonden te zwaaien. ‘Ik voel mij veel te ver verheven boven dezeschandelijke aantijgingen om er zelfs maar op te antwoorden,’ zei ze.

Ook tegenover tante Elisabeth hield MonsieurMonstre vol dat zij en zijn moeder – maar vooral zijn moeder – hem tot allerleiontuchtigheden hadden verleid.

De Heren van de Revolutie hadden Marie Antoinette altijd voorgesteldals een goddeloze vrouw, een duivelin in mensengedaante, een hoer die in hetTrianon iedere dag een paar mannen én vrouwen nodig had om zich gelukkig tevoelen. Wat was er volgens deze Heren natuurlijker dan dat zo’n loopse wolvindie in de Temple gevangen was gezet,waar zij haar lage lusten niet langer kon botvieren, zich op haar eigenweerloze en onschuldige kind zou werpen?

De Heren van de Terreur werden verblind door hun haat. Misschien gingenze op de duur zélf wel geloven in hun fantastische beschuldiging. ‘Dezeweergaloze schande,’ riepen ze uit, ‘moet zwart op wit vastgelegd worden, zodatheel Frankrijk kan zien hoe diep de verdorven Oostenrijkse gezonken is! Daarnazal de wereld moeten toegeven dat de guillotine slechts een geringe straf isvoor de misdaden die zij heeft begaan!’

Marie Thérèse en tante Elisabeth probeerden te begrijpen wat de kleinejongen moest hebben bezield – maar ze slaagden er niet in.

Vlak voor zijn maman naar hetschavot werd geleid, onder meer op grond van zijn beschuldigingen, vroeg dekoningin tante Elisabeth in een brief hem te vergeven: ‘Bedenk hoe jong hij nogis en hoe gemakkelijk het is een klein kind de dingen te laten zeggen die je wilt,vooral als hij ze zelf nauwelijks begrijpt…’

28. Dromen van Mulder & Scully & Herman De Coninck

2011-09-06T10:44:00.000-07:00

28.

Maarten droomt van de ruïnes vanOrval die, somber en ongenaakbaar, ten prooi zijn gevallen aan de fluisterendewind, de kraaien… en eeuwenoude verhalen. Klimop en onkruid kruipen over hun vernieldemuren.

Lisa, zijn zusterziel, deelt zijndroom. Dat is niet zo verwonderlijk. Tegengestelden trekken elkaar nu eenmaalaan – denk aan Mulder en Scully – en dan komt er urst in de lucht te hangen. En al verwoorden ze het helemaalanders, toch denken ze hetzelfde. Want zij is zijn zusterziel en hij is haar soulmate. Zo kan het zelfs gebeuren datde ene verschijnt in de droom van de andere en vice versa. En dat je allebeidezelfde droom droomt.

Poedelnaakt en de wijdbeens staatMaarten te midden van afkalvende versterkingen met een erectie als debrandweerladder uit een gedicht van Herman De Coninck, terwijl Lisa zich overvierkantjes en rechthoekjes aarde buigt, met paaltjes en vlaggetjes om haarheen die aangeven waar een slipje of een beha rond is blijven slingeren.

Daar heb je Louis Lombard en Mia,de lustige weduwe van Karel Rombaut. Even verder is zelfs wijlen Karel Rombautverschenen – hij ziet er behoorlijk fris uit voor een lijk – en John Wayne. Hijhoudt een kanjer van een nog narokend fallussymbool in de hand. Allen dragengroene waskaarsen, kwasten, potjes wijwater en geen kleren.

Op de omgewoelde, gezeefde grondis een pentagram getekend en op een wankele tafel heeft iemand een ketel metgloeiende kolen geplaatst. Lisa gooit met een wazige blik wierrookkorrels overde kolen. John Wayne knielt voor Mia en drukt op haar bolronde borsten. Erschiet een straal van een blauwachtig goedje tussen zijn geopende lippen: French Blue – ‘Gelieve Malibu,aardbeienlikeur, banaan en Blue Curacao te blenden met ijsblokjes tot decocktail romig is,’ zegt Mia, en ze klapt verrukt in haar handen en zucht dat zenog nooit zo’n goeie heeft gehad.

Uit een zak diept Louis Lombardeen sneetje geroosterd brood op, hazelnoten, een dode muis, een stukjevossenhuid. Karel Rombaut prevelt onverstaanbare Latijnse spreuken en zie… Eenkoffer werkt zich door het losse gesteente omhoog. Het deksel van die dekselsekoffer springt voor de ogen van Maarten open en als een duivel uit een doosje verschijntde grote profeet Nostradamus. Hij lacht bulderend en strooit kwistig juwelen endiamanten in het rond – hier een Oog van Sita en daar ook nog één.

Lisa strekt haar handen naar hemuit en gilt: ‘Kom hier, mijn alter ego!’

Maar het deksel van die dekselsekoffer slaat met een daverende klap dicht en voor ze van hun verbazing bekomenzijn, zinkt de koffer weg in een diepe schacht in de aarde die zich als vanzelfopende… En de Rombautsen en de Rambaudsen, en de Bourbons en de Lombarden, en delustige weduwe, de Monarch die zo groot is en Nostradamus die zijn profeet is, enLisa, en Maarten zelf… zij zinken met z’n allen mee de dieperik in.

Hoe ze ook met hun armen maaien,met hun voeten trappelen, om hulp roepen… onherroepelijk dieper en dieperzinken ze in het gesteente dat zich als drijfzand en donker als de nacht bovenhun hoofden sluit…

‘En… Hoe is de begrafenisverlopen?’

‘Prima.’

‘Geen flikken?’

‘Geen flikken.’

‘Zie je wel? Ik had het je tochvoorspeld? Nu Lombard er niet meer is, zullen ze ervan uitgaan dat het om eenafrekening in het milieu van de professionele schattenjagers gaat. Zo lang ikbuiten beeld blijf, zitten we safe.’

‘De journalist was anders erwel.’

‘De journalist?’

‘Die kerel van Great Mysteries.’

‘O.’

‘En hij was niet alleen.’

‘Nee?’

‘Hij was daar samen met Karelsfavoriete archeologe.’

‘Lisa Groenendaal?’

‘Ze zijn samen ook weervertrokken. Volgens mij liggen ze zich nu suf te neuken.’

‘Denk je?’

‘Ik ben er zeker van. Ik heb eenzesde zintuig voor dat soort dingen.’

‘Oké. Schitterend. Ik bel jemorgen terug…’

‘Jean, ik zou graag…’

Maar de rest van de zin hoort hijniet meer, want Le Beau Jean heeft deverbinding al verbroken.

Peinzend zit hij op de rand vanzijn bed in het gastenverblijf van de abdij van Orval een tijdje naar zijn gsm te staren. Hij heeft geen stevigeoverredingsmiddelen moeten gebruiken om Lombard zo ver te krijgen dat hij allesopbiechtte. Jean heeft de bankier simpelweg verteld dat hij Karel Rombaut eensnelle en dus genadige dood heeft geschonken, maar dat het ook anders kan. Steldat Lombard goed meewerkt en hem de volledige waarheid en niets dan de waarheidvertelt, dan zal Jean misschien wel geneigd zijn hem in leven te laten. Wieweet. Alles is mogelijk en niets staat vast – behalve dan dit ene ding: alsLombard hem niet de waarheid, de hele waarheid en niets dan de waarheidvertelt, zal zijn doodsstrijd bijzonder pijnlijk en langdurig zijn. WaaropLombard ongetwijfeld zijn uiterste best heeft gedaan om Le Beau Jean de hele waarheid en niets dan de waarheid tevertellen. Om maar iets te zeggen: dat hij een privé detective heeftingeschakeld om de gangen na te gaan van Karel Rombaut, van Lisa Groenendaal enzelfs van Maarten Dejonckheere. En dat die privé detective onder meer achterhet adres van Maarten Dejonckheere is gekomen.

Le Beau Jean, vooruitziend als hij is, heeft dit adresopgevraagd. Hij is nog niet in de gelegenheid geweest om te checken of debankier hem op dit punt niets heeft voorgelogen, maar zijn intuïtie zegt hemdat het klopt. Als Mia’s buikgevoel even goed klopt, dan is de kans groot datLisa Groenendaal nu de nacht doorbrengt in de flat van Maarten Dejonckheere enzou hij twee vliegen in één klap kunnen slaan.

Le Beau Jean zet voor alle zekerheid de opties nog even op eenrijtje. Hij kan twee dingen doen: of hij wacht om in actie te komen tot Lisaterugkeert naar Orval, of hij slaat meteen toe. Afwachten is een gevaarlijkeoptie; Jean is hoe dan ook voortvluchtig, en nu hij zijn doel zo dicht genaderdis, voelt hij er weinig voor om alles te verliezen door een of andere stommepolitiecontrole. Het is niet duidelijk hoe lang Lisa zal wegblijven, zoals hijer ook geen idee van heeft hoe lang ze daarna nog in Orval zal blijvenrondhangen, en waar precies.

Bovendien is Le Beau Jean niet echt van het afwachtende type. Hij is nu eenmaal eenman van de actie.

Harde actie.

27. Uit een tweede poging tot interview met Lisa Groenendael

2011-08-31T05:51:00.000-07:00

27.

Uit een tweede poging tot interview met Lisa Groenendaal:

lg Er is veel onderzoek gedaan naar vorige levens en naar wat we ons daarvan herinneren. Duizenden keren heeft men vastgesteld dat wat mensen vertelden ook overeenkwam met een historische werkelijkheid.

md En de vertellers van die verhalen konden echt niet op een andere manier aan hun informatie komen?

lg Die mogelijkheid moet je natuurlijk eerst uitsluiten. Maar zelfs een verstokt scepticus kan het bewijsmateriaal dat dokter Ian Stevenson verzamelde niet meer negeren. Hij heeft honderden kinderen meegenomen naar de plaatsen waar ze in een vorig leven woonden, en daar herkenden ze bijvoorbeeld hun vroegere familieleden of wisten ze waaraan ze waren overleden. Opmerkelijk is ook dat de kinderen vaak markante moederplekken hadden op plaatsen waar ze in een vorig leven een verwonding hadden opgelopen. Psychiaters als Brian Weiss en Stanislav Grof hebben jarenlang onderzoek gedaan naar wat men zoal vertelt wanneer men in een trance verkeert, en ze beschrijven mensen die, terwijl ze een vorig leven herbeleven, plotseling een niet meer bestaande taal gaan spreken, of die ineens zeer veel weten over een bepaald vakgebied.

md Met alle respect, Lisa… Maar voor mij blijft het toch in de eerste plaats een soort… religie, zeg maar. Een kwestie van geloof, niet van wetenschap. Hoe zou reïncarnatie precies moeten werken? En stel dat er zoiets als een ziel bestaat, hoe moeten we ons die dan voorstellen? Hoe leeft die ziel, hoe leeft ons bewustzijn verder nadat ons lichaam is gestorven?

lg Dat zijn wel heel veel vragen ineens… Ik weet het ook allemaal niet. Ik weet alleen dat ik… in een vorig leven… Nostradamus ben geweest. Ik zie wat hij heeft gezien in de visioenen waarover hij zijn fameuze centuriën heeft geschreven.

Pauze.

lg Ik zie een dikke rookwolk uit een bouwval opstijgen, kom omzichtig naderbij en herken de eik waar Nostradamus zo vaak heeft gezeten… Even verder, bij het graf van Bernard de Montgaillard, zie ik mannen staan. Vier mannen wentelen met een hefboom een zwaar stuk puin weg. In het gele licht van een lantaarn zwoegen ze zwijgend door en kijk, ik zie nu ook een priester verschijnen, Maarten. Hij draagt een zwarte soutane en in zijn ene hand houdt hij een ciborie, in de andere een vat waaruit wierook opstijgt… Terwijl hij met het wierookvat zwaait, declameert hij formules en bezweringen en ik… Nostradamus… Wij begrijpen het meteen: hier wordt de duivel opgeroepen om mee te werken bij het zoeken naar een schat. Maar ik zie… De schat zal die nacht niet gevonden worden, Maarten… En ik weet dat ze de volgende nachten evenmin zal gevonden worden. Want schatten vind je niet op een magische wijze. Dat is bijgelovige nonsens. Om schatten te vinden heb je mannen en vrouwen van de wetenschap nodig.

Pauze.

md Er bestaat een oude legende over de duivel en de schat van Orval. Omdat veel van de rijkdommen van Orval op onrechtmatige wijze zouden verkregen zijn, zou Satan er zijn hand op gelegd hebben en wil hij ze niet zomaar teruggeven… Ken je dat verhaal?

lg Alleen hij die een contract sluit met ‘de Bokkenpoot’ en er ontelbaar vele nachten van stilzwijgend wroeten voor over heeft, kan de schat vinden. (lacht)

md (lacht) Maar wee je gebeente als je op een nacht een hels lawaai hoort in de ruïnes!

lg Een duivels miauwen!

md Kreten van vleermuizen!

lg Het huilen van honden!

md Wees er maar zeker van dat de Boze zijn schat dan voor altijd in de diepste afgronden heeft meegesleurd!

lg En op de plek waaronder de schat lag, zal de grond nog lange tijd warm zijn…

md Komt iemand te dicht bij, dan laat Satan ze weer een stukje dieper in de aarde zinken…

Pauze.

lg Paracelsus... Dat was nog eens een man van de wetenschap!

md Een fervent alchemist ook.

lg Hij heeft een aantal stukken geschreven over bergplaatsen van schatten. Meestal zijn het plekken waar ’s nachts geesten verschijnen, zegt hij. Bijgelovige onzin, denk je dan. Maar hij heeft niet helemaal ongelijk. Volgens Paracelsus moet je de eigenschappen van een plek waar een schat verborgen kan zijn aan een grondig onderzoek onderwerpen, en daarbij moet je niet alleen rekening houden met de toestand waarin de plek zich bevindt, maar ook met wat oude verhalen erover vertellen. Schatten liggen vaak begraven in ruïnes van belangrijke huizen, kastelen of kerken waar een verhaal aan verbonden is.

md Dat komt dan aardig in de buurt van wat Schliemann enkele eeuwen later gedaan heeft: op basis van de informatie die hij opstak uit eeuwenoude verhalen ging hij op zoek naar Troje…

lg En hij heeft die stad waarvan men dacht dat ze alleen in mythen bestond nog gevonden ook!... Paracelsus schrijft dat schattenjagers erop moeten toezien dat ze zich niet in verwarring laten brengen door de geesten die de schatten bewaken, en die de macht bezitten hen waandenkbeelden of gruwelijke visioenen voor de ogen te toveren. Maar eigenlijk bedoelt hij dat we ervoor moeten zorgen dat onze verbeelding niet met ons aan de haal gaat, zodat we niet het slachtoffer worden van ordinaire goudkoorts…

Dat is het ogenblik waarop Maarten een einde maakt aan het nachtelijk interview, afgenomen in bed. Hij schakelt zijn dictafoontje uit en nestelt zich in de armen van de schat die hij gevonden heeft in Orval.

26. Thunder Road / Regressie

2011-08-22T08:05:00.000-07:00

26.

Maarten kookt spaghetti en stopt Born To Run van Bruce Springsteen in de cd-speler. De cd opent met Thunder Road, niet echt bedoeld als een ‘plakker’ – maar als je dat écht wil, kun je ‘r wel op dansen. En plotseling staat hij met zijn armen om Lisa heen te wiegen op één tegel.

Het is de ontlading na een langzaam opgebouwde spanning die het ‘m doet, de opluchting nadat ze samen op de vlucht zijn geweest voor een onuitsprekelijk gevaar, de triomf van hun ontsnapping. Het is de urst van een onverhoopte ontmoeting die is geresulteerd in een plotselinge intimiteit. En Thunder Road is niet voor niets een song over – onder meer – UnResolved Sexual Tension.

De afstand tussen jouw lichaam en het lichaam van je partner is net wat een dans zo interessant maakt om naar te kijken, heeft Maarten ooit ergens gelezen. De spanning tussen twee lichamen in beweging, net voor ze versmelten. urst, dus. En hier, tussen hen beiden, hangt onmiskenbaar een ferme dosis urst in de lucht.

In televisiefeuilletons wordt urst gecreëerd om de kijkers bij de les te houden. Het productiehuis van Paul Daniels The X-Factory is genoemd naar de serie The X-Files, waarin twee federale agenten, Dana Scully en Fox Mulder, dossiers openen die mogelijk te maken hebben met het bovennatuurlijke. Het is een serie die haar succes voor een deel te danken had aan de urst tussen Mulder en Scully. urst gaat over seks, door twee mensen te tonen die (nog) geen seks met elkaar hebben. Over het Beloofde Land dat gloort achter de horizon en de de manier waarop tegengestelden elkaar aantrekken: believer Mulder versus skeptic Scully.

‘Ik zou je nu een interview moeten afnemen,’ mompelt hij.

‘Dat kan straks toch nog? Ik loop heus niet weg, Maarten.’

Ze eten spaghetti met saus uit blik, drinken er een rode wijn bij en ruimen samen af. Een en al plichtsbewuste dapperheid schakelt Maarten vervolgens zijn dictafoontje in.

Uit een interview met Lisa Groenendaal:

lg Ooit van regressie gehoord?

md Je bedoelt terugkeren in de tijd? Met behulp van hypnose?

lg Hypnose is een hulpmiddel, ja. Je kunt het ook helemaal zélf doen, met zelfhypnose. Door het oproepen van rustgevende beelden en suggesties nodig je het lichaam uit te ontspannen en zet je het actieve denken aan te kalmeren. Zo kun je contact maken met je onderbewuste, waar je herinneringen opgeslagen liggen. Al wat we meemaken, zien, horen, ruiken, proeven… wordt geregistreerd en bewaard, maar onder hypnose kun je, net zoals je met een zaklamp een voorwerp belicht, je bewustzijn richten op een heel specifiek moment in je leven, waardoor je dat als het ware herbeleeft.

En Lisa legt haar handen op zijn schouders en begint hem zachtjes te masseren. Haar warme adem strijkt langs zijn wang terwijl ze hem in zijn oor fluistert dat het dan net is alsof je bewustzijn met jou teruggaat in de tijd – en er is nog altijd sprake van urst. Sceptische Maarten stelt de vragen niet die hij nu behoort te stellen; hij gelooft haar, hij is bereid àlles te geloven wat Lisa hem in het oor fluistert, zo lang haar fluwelen fluisteringen niet ophouden en haar warme adem langs zijn wang strijkt en haar vingers het vlees van zijn schouders kneden.

Ze opent de knoopjes van zijn hemd, tergend traag, en houdt daarbij de tong tussen haar tanden, in uiterste concentratie – haar lippen nat glanzend en zo dichtbij. Ze likt langs zijn oorschelp en op het bandje kun je niet meer horen wat zij vervolgens in zijn oor fluistert, maar het is iets over zijn bewustzijn dat het hare volgt als een bundel stralend licht uit een zaklamp terwijl ze verder afdalen in de duistere spelonken van de tijd, en dat hun bundels fel schitterend licht dan met elkaar versmelten. En terwijl hij luistert naar wat zij fluistert met die fluwelen stem van haar, kan zijn onderbewustzijn geen verschil meer maken tussen een werkelijke en een ‘verbeelde’ ervaring onder hypnose, wordt zijn onderbewustzijn als het ware opnieuw geprogrammeerd en later zal hij hier allemaal niks meer van begrijpen, maar nu komt het hem heel normaal en vanzelfsprekend voor, als in een onmogelijke surrealistische droom waarvan je je nadien alleen nog onsamenhangende flarden herinnert hoewel op het moment dat je dit droomde alles perfect logisch, verklaarbaar en ‘gewoon’ leek te zijn.

‘Regressietherapie heeft in veel gevallen een gunstige invloed op psychische en psychosomatische aandoeningen,’ fluistert Lisa en o ja, Maarten voelt de weldoende invloed al die van haar hypnotische stem en therapeutische handen uitgaat, en hij gelooft haar als ze zegt dat er mensen zijn die – door bijvoorbeeld een levensbedreigende situatie onder hypnose nog eens te beleven – van een fobie zijn genezen. ‘Als volwassene, met het bewustzijn van een volwassene en onder veilige omstandigheden een jeugdtrauma herbeleven, kan bijzonder helend werken voor die volwassenen…’ En wat zou hij hier nog aan twijfelen, als Lisa zijn broek open maakt en zijn kloppende erectie bevrijdt uit de pijnlijke omknelling van zijn slipje. Plotseling blijkt Lisa zelf ook geen broek meer te dragen, en zelfs geen slipje. Ze gaat schrijlings over hem heen zitten en leidt hem naar binnen en dit is het moment, realiseert Maarten zich, waarop er een einde komt aan de urst. In een film of een roman zou het moment veel te vroeg komen – verhaaltechnisch gesproken is dit het equivalent van een ejaculatio praecox. Maar in deze werkelijkheid van hem, in zíjn eigen hoogstpersoonlijke realiteit, heeft hij er niets op tegen.

Integendeel.

Uit een interview met Lisa Groenendaal:

lg Regressietherapie geeft… je ook de mogelijkheid terug te gaan… naar voorbije levens… Naar de periode tussen twee levens… In de praktijk zetten mensen onder hypnose vrij makkelijk de stap… Van dit leven naar een vorig!... En dan komt het!… Dan komt het!… Dan komt het regelmatig voor dat zij zich spontaan… flarden herinneren… van een vorig leven, neem nu bijvoorbeeld… Een déjà vu, Maarten… Heb jij wel eens…?

md O ja!...

lg Heb jij…?

md Ja!... Ja!...

lg … een déjà vu gehad? Je herkent een persoon… Een plek die je nooit eerder hebt gezien…

Lisa beweegt ritmisch op en neer terwijl ze haar blouse open maakt, uit trekt, door de kamer gooit. Haar beha vliegt de blouse achterna en nu liggen zijn handen op haar kleine borstjes. Ze fluistert, hijgend en gejaagd, iets over voorbije levens – hij kan het nauwelijks verstaan omdat zijn hoofd zich tussen haar dijen bevindt – en dat we dan allereerst moeten aanvaarden dat iets, íéts van ons verder leeft wanneer dit lichaam doodgaat. Waar registreren wij, waar bewaren wij onze herinneringen? Waar bevindt zich ons bewustzijn? Voor westerlingen is het bestaan van een ziel een bijna niet te bevatten gedachte…

Uit een interview met Lisa Groenendaal:

lg We proberen de wereld wetenschappelijk te verklaren… maar een groot aantal oudere… Maarten… oh! Oosterse culturen… gaan ervan uit dat alles een ziel heeft, Maarten!... En dat zij onsterfelijk is! En dat ze weer… en weer!... en wéér!!!... incarneert op aarde, Maarten!

En later, later fluistert Lisa dat ze het een geruststellend idee vindt.

‘Wat?’ vraagt Maarten, terwijl hij met zijn wijsvinger een lome cirkel trekt rond haar navel.

‘Dat we een ziel bezitten die het eeuwige leven heeft. Geloof jij in de ziel, Maarten? In het leven dat sterker is dan de dood?’

‘Ik wil graag in alles geloven,’ zegt hij, ‘als jij maar bij me blijft.’

‘Ik heb er veel over gelezen. En ik heb zelf ook een en ander meegemaakt. Ik ben ervan overtuigd dat we uit meer bestaan dan een driedimensionaal lichaam… Ik denk dat de wereld een soort school is, waar de zielen die hier ronddolen allerlei van tevoren uitgestippelde lessen kunnen leren. Ik kan me zelfs voorstellen, Maarten, dat jij en ik de afspraak gemaakt hebben elkaar nog eens te ontmoeten in dit leven, zodat we elkaar beter kunnen leren kennen.’

‘Je meent het niet.’

‘Toch wel. Ik denk dat we onze zielsgenoten in vele levens terugvinden, Maarten… En dat we elkaar nooit echt kwijtraken. Dàt denk ik. En waarom, zul je vragen?’

Hij haalt het puntje van zijn tong even uit haar navel. ‘Ja… Waarom?’

‘Omdat we onsterfelijk zijn, Maarten. Daarom.’